Het is flighty Friday, Sjiel is terug met een nieuwe NA!
Om even in de sfeer te komen: 1969. De hoogtij dagen van de Vietnam oorlog. Omega brengt de flightmaster uit als antwoord op de Rolex GMT, maar dan beter. Een manual-wind chronograaf met 24 uurs indicator, een inner bezel voor een tweede tijdsmeting en een GMT hand. Totaal over-engineered en net als bij de PloProf is Omega zwaar over budget gegaan. Het laatste manual-wind horloge met deze complicaties voordat het automatische chronograaf uurwerk op de markt kwam. Tegenwoordig net als de PloProf een cult watch, tegelijkertijd een zeer ondergewaardeerd horloge. Dit was toentertijd dé ultieme pilot watch voor internationale piloten aan het begin van de wide-body Jet age. Een waar flight-instrument. 2 chrono-pushers, 3 kronen en 7 wijzers. Een krankzinnig horloge. Een jaar later in 1970 debuteerde Boeing haar Jumbo Jet de 747. Ondertussen vlogen de Bell UH-1 “Huey” helicopters, C-130s en B-52 Stratofortresses af en aan in Vietnam.
Themesong:
Video: Creedence Clearwater Revival - Fortunate Son
Van alle oorlogen heeft de Vietnam War de beste Soundtrack.
De wens
Afgelopen herfst tijdens de zoektocht naar een vintage PloProf kwam ook de vintage Omega flightmaster op mijn radar. Een horloge wat ik altijd heel gaaf heb gevonden. Hier zou ik ook wel eens in kunnen duiken deze winter. Dan maak ik daar mijn winterproject van. Er zijn een aantal verschillende versies en je vind niet direct een perfect exemplaar. Dit kost even wat tijd en er komt het nodige geluk bij kijken; je moet er immers maar net tegen aan lopen. Er staat van alles te koop op Chrono, eBay e.d. maar met vintage is het altijd aanbevolen even je huiswerk te doen. Zo’n zoektocht kan zomaar eens een paar maanden duren voordat de juiste zich aanbiedt. Ter voorbereiding bestelde ik wel alvast het boek flightmaster Only. Dan kon ik dat de komende winter rustig gaan lezen en al het nodige onderzoek doen voor een eventuele toekomstige aankoop.
De Hunt
Ook al zat ik nog volop in de studie en in de honeymoon van de PloProf, af en toe keek ik al even met een schuin oog naar de flightmaster. Zo kwam ik bij het struinen op YouTube in het filmpje van Fratello, over de nieuwe Omega Speedmaster Pilot opeens ook de vintage flightmasters tegen. Die werden er bij gehaald omdat de Pilot in zekere mate iets weg heeft van de vintage flightmaster, of in ieder geval daar lichtelijke op gebaseerd is.
Fratellowatches: Hands-on with the Omega Speedmaster Pilot Flight Qualified.
Bij navraag bij onze vrienden van Fratello bleek deze flightmaster van een collega te zijn. Gelukkig zou er een week later een Speedmaster get-together plaatsvinden waar we allemaal naar toe zouden komen. De afspraak was gemaakt en de flightmaster kwam mee. Voor mij werd dit de eerste keer dat ik een flightmaster in levende lijve zou kunnen bewonderen. Omdat het een beetje een apart ding is leek het mij belangrijk om hem eerst eens in het echt te proberen. Dan zou ik weten hoe groot of dik hij is, hoe die draagt etc. Het zou namelijk zomaar kunnen dat dit ding niet te dragen is, in de 70s zijn de gekste designs uitgebracht.
De Catch
Het bleek gewoon weer een perfecte fit. Dit is het mooie van vintage Omega. Ook al lijkt het op foto’s een groot apparaat, in werkelijkheid draagt de flightmaster heerlijk. Dit komt mede door de vintage bracelet, waardoor het gewicht netjes rond de 140 gram zit. De kastvorm is op de pols ergonomisch, en de bracelet begint al ergens vlak na de caseback. De “hooded lugs” lijken wat lang, maar daar merk je op de pols niks van. De eerste serie flightmasters 145.013 oogt en draagt iets platter en kleiner dan de latere 145.026 en 145.036, waarvan de kasten een stuk hoger zijn. In totale dikte zijn ze echter allen nagenoeg gelijk. De eerste serie heeft een bol crystal, bij de latere series is dit plat. Denk qua draaggevoel aan bijvoorbeeld de vintage Speedmaster Mark II.
Staat
Ik realiseerde mij snel dat dit horloge zich in uiterst scherpe staat bevond. Alles was vintage, zonder enige visuele moderne service onderdelen. En de brushing op de kast moest wel de factory-brushing zijn. De vintage bracelet voelde ook nog als zelden gedragen. Nog een beetje stijf en strak. De links wreven over elkaar heen alsof het nog niet ingedragen was. Maar het had wel alle inscripties op de clasp van de eerste serie bracelets uit die tijd. De taper van de links kwam ook overeen met de originele bracelet. Ik vroeg me serieus af of dit horloge in al die jaren wel gedragen was. Ik had verwacht een lange zoektocht voor de boeg te hebben, en nu had ik hier zomaar direct een absoluut pareltje in handen. Mag ik even brutaal zijn: heb je er wel eens over nagedacht om eventueel ter zijner tijd afstand te willen doen van dit prachtige horloge?
Provenance
Nou, daar kon over nagedacht worden (lees: dit was geen probleem). Maar hoe kan het dat hij er nog zo goed uit ziet? Het horloge is begin jaren '70 aangekocht in Libanon. Let wel; in deze tijd was Beiroet het Parijs van het Midden-Oosten (Parijs is tegenwoordig overigens eerder het Beiroet van Europa, maar dat terzijde). Het was er prachtig, met Franse en Europese invloeden. Beelden uit die tijd laten de voorspoed zien. Prachtige stranden, 5-star hotels, geweldig goeie restaurants. Prachtige auto’s, mooie vrouwen, veel rijkdom en weelde. In die tijd heeft een jongeman deze flightmaster van zijn vader gekregen, omdat hij van plan was om de luchtvaart in te gaan en piloot te worden. Uiteindelijk is hij op het laatste moment van gedachten veranderd en is hij arts geworden. Omdat hij geen piloot is geworden wilde hij het horloge eigenlijk niet gaan dragen en is het horloge zo goed als nieuw in de kast terecht gekomen.
Buy the seller
Fast forward meer dan 25 jaar later ergens eind jaren '90 duikt het horloge op in een pittoresk horloge winkeltje in een van de hoofdstraten van Den Haag. Libanon is ondertussen een burgeroorlog en heel wat aanslagen verder en het land is flink de afgrond ingestort. Van de voorspoed uit de jaren 50, 60 en 70 is dan niks meer over. Dit is vervlogen nostalgie. Maar het horloge is ongeschonden gebleven. Het is zelfs zo’n mooi exemplaar dat de eigenaar van de horlogewinkel het horloge niet te koop aanbiedt, maar aan zijn prive-collectie toevoegt. Omdat hij twee fightmasters bezit, draagt hij de andere flightmaster zo nu en dan en blijft deze 145.013 in uitmuntende staat bewaard in de kluis. Af en toe ziet hij wel het daglicht, het horloge gaat soms mee naar horlogebeurzen in Europa of naar Omega events. Hierdoor is het horloge altijd in new-old-stock staat gebleven. Weer meer dan 25 jaar later kreeg ik de mogelijkheid om dit horloge te bemachtigen. Na al die jaren was het uurwerkje wel weer aan wat smering en wat nieuwe pakkingen toe dus ik heb het gelijk maar een goede onderhoudsbeurt gegeven bij een Omega service centre.
Libanon is ondertussen in groter verval geraakt. Na hevige financiële repressie is het land zo goed als failliet. Beiroet is na de burgeroorlog in de 90s weer herbouwd, maar na de gigantische explosie van een gasopslag in de haven van Beiroet in 2020 ligt een deel van de hoofdstad weer in duigen. En recentelijk zijn er in het zuiden van Libanon meer dan een miljoen mensen op de vlucht geslagen en krijgt het gebied de Gaza-treatment. Ik hoop dat ik over 25 jaar dit horloge nog in blakende gezondheid kan dragen, misschien wel eens op reis in het dan mogelijk stabiele en bloeiende Libanon.
Functies
De flightmaster heeft het 910 uurwerk, gebaseerd op de 861 uit de Speedmaster. Dit houdt in: een gewone manual wind Speedmaster met chronograaf. Het verschil is dat er in plaats van de lopende secondewijzer in de subdial op 9 uur een 24 uurs indicator zit voor het verschil tussen dag en nacht. Geen lopende secondewijzer hoor ik u denken? En het is een manual wind? Hoe weet je dan of het horloge nog loopt? Opwinden of de chrono starten is het antwoord. In de latere versie van de flightmaster heeft de 24 uurs indicator weer plaats gemaakt voor een secondewijzer met het 911 caliber. Naast tijd, chronograaf en 24 uurs indicator heeft de flightmaster ook nog een tweede tijdzone. De blauwe wijzer is de GMT hand. Deze is te bedienen met de 2e kroon op 10 uur. De kroon heeft een blauwe kleurindicatie corresponderend met de GMT hand. Je kunt hem onafhankelijk van de urenwijzer zelf op de juiste plek zetten, bijvoorbeeld 6 uur vooruit. Wat je wel moet doen is zelf rekening houden met de stand, het is geen jumping hour. Als het bijvoorbeeld half 3 lokale tijd is, kun je de GMT wijzer tussen twee uurmarkers zetten, maar bv ook zomaar 25% (een kwartier) na het hele uur. Tijdens het lopen van het horloge sleept de GMT wijzer gewoon mee met de urenwijzer. Tijdens het instellen van de lokale tijd, trek je de hoofdkroon uit en daarmee wordt de GMT wijzer ontkoppeld. De lokale tijd is nu in te stellen en de GMT blijft op z’n plaats. Is dat alles? Er is ook nog een draaiende inner bezel ring. Deze is in te stellen met de kroon op 8 uur. Deze kroon heeft een zwarte kleurindicatie. Zo kun je dingen dubbel timen, met de chrono en met de oplopende inner bezel. Al met al een fantastisch horloge.
Sjiel ziet zichzelf al zitten hoor, in de Huey helicopter. Flightmastertje om boven de jungle van de Oriënt…
Bedankt voor het lezen! 
