Laatst maakte ik in de WatchFellows-podcast twee wensen kenbaar:
- Nog een Speedmaster toevoegen uit de jaren ’80: de jaren waarin ik opgroeide;
- Deze Speedmaster moet toevallig op mijn pad komen en dus geen actieve zoektocht zijn.
Ik had al langer het idee om mijn Moonwatch 3590.50 uit 1990 – mijn allereerste vintage tritium Speedmaster – te vervangen door een ST 345.0808 “Copper” uit de jaren ’80. Beide zijn vrijwel identiek aan de voorzijde, dus met dezelfde textuurwijzerplaat, de lange S en R van Speedmaster en die heerlijke dikke tritiumindexen die mooi verkleurd zijn.
Links de 3590.50 (1990) en rechts de 345.0808 “Copper”
Dus waarom zou je dan van een perfecte instapper naar een veel duurder exemplaar met dezelfde “wrist appeal” gaan? Naast dat je in onze geliefde hobby niet alles te veel moet proberen te verklaren, zou ik met deze aanwinst drie heel speciale Speedmaster-“pijlers” uit de jaren ’80 compleet hebben. En dat voelt toch wel speciaal:
- ST 345.0802 Apollo 11 in 18K geelgoud
- ST 345.0808 Apollo 11 “Copper”
- ST 345.0809 “SpeedyMoon”
Wat is nou weer een Speedmaster Copper?!
De “Copper” kwam in 1985 uit vanwege het 20-jarig jubileum van de geslaagde NASA-kwalificatie voor bemande ruimtevluchten in 1965. Er werden slechts 1.000 exemplaren van gemaakt en daarmee is hij natuurlijk zeldzamer dan de reguliere 3590.50.
De ST 345.0808 betekende tevens het debuut van het luxer afgewerkte 863-uurwerk, met ‘Geneva stripes’ en anglage. Vooral bijzonder aan de eerste duizend ST 345.0808’s is het verkoperde 863 uurwerk. De koosnaam “Copper” (koper) komt dus van de koperplating van de platine en bruggen van het uurwerk. Dit geeft het een zeer mooie zalmkleur en behoudt door de jaren heen opvallend goed zijn kleur.
Deze speciale uitvoering van de 863 is zichtbaar door het achterdeksel, eveneens een primeur voor een stalen Speedmaster. Het unieke viercijferige nummer staat zowel op het achterdeksel als tussen de kastpoten.
De eerste en enige generatie 863 met de koperplating en ik zie tijdens het aanmaken van dit pas dat er een tekst op de linker kastpoot is graveerd?!
Kortom, dit is voor mij een heel speciale Speedmaster en met al deze kleine details de opstap zeker waard! Het heeft overigens wel heel lang geduurd voordat ik deze referentie echt “begreep” en kon waarderen! Ik denk dat @drh en @pjotr, maar ook de vorige eigenaren van dit horloge, de “enablers” waren in dit hele proces!
Is het nog te volgen? 
In het kort vijf feiten op een rijtje:
- 1) Zichtbodem
De ST 345.0808 was dus de eerste stalen Speedmaster met een zichtbodem. Het viercijferige nummer staat op het achterdeksel én tussen de kastpoten. De Apollo 11 verwijzing is in het achterdeksel gegraveerd.
Ongepolijste achterdeksel waardoor het kastnummer nog goed zichtbaar is.
- 2) Introductie 863
Het fraai afgewerkte kaliber 863 – op basis van de Lemania 1873 – werd in 1985 geïntroduceerd en voor het eerst toegepast in de ST 345.0808. De eerste 1.000 stuks ST 345.0808 hebben het met koper afgewerkte 863-uurwerk en deze afwerking is daarna nooit meer toegepast. Omega gebruikte de kenmerkende koperkleurige afwerking al vanaf de jaren ’40 bij haar uurwerken. Je ziet dit bijvoorbeeld ook bij de legendarische 30T2-uurwerken en ook de vroege Omega Speedmaster 861-uurwerken hadden deze kenmerkende koperafwerking.
Foto van horlogemaker Abel Court tijdens de service
De “anglage” afwerking is hier goed zichtbaar.
- 3) Serienummers
De verkoperde 863-uurwerken hebben serienummers netjes opvolgend van 48169000 tot 48169999, dus deze zijn in één batch van 1.000 stuks geproduceerd.
- 4) Verguld
De tweede generatie ST 345.0808 (om het eenvoudig te houden…) werd rond 1987 voorzien van de vergulde 863 en was ook weer een oplage van 1.000 stuks met een Apollo XI-verwijzing. Deze is minder bekend en dit werd later de referentie 3592.50 zonder de Apollo 11-gravure.
Foto: Orologi & Dintorni Vintage; alles kapot gepolijst
- 5) Van Mapics naar PIC
Omega stapte in 1988 geleidelijk af van de Mapics-codering en ging over op PIC. De ST 345.0808 werd daarmee de referentie 3352B en werd later opgevolgd door de 3592.50 met ook het goudkleurige 863-uurwerk. De kastreferentie bleef 345.0808 en dit kan soms verwarrend zijn.
De aankoop
Als een ST 345.0808 “Copper” mijn scherpe 3590.50 inderdaad zou gaan vervangen, moest deze laatstgenoemde wel naar een échte liefhebber gaan. Toen ik mijn 3590.50 destijds kocht, begreep ik namelijk niet waarom een Speedmasterliefhebber zoiets moois zou willen verkopen… “and here we are”.
De 345.0808 “Copper op de originele 1450 band”
Tegelijkertijd moest er ook een goedgeprijsde ST 345.0808 langskomen, want een “Copper” is vaak minstens drie keer zo duur in een vergelijkbare staat. En dus moesten de sterren opnieuw perfect uitlijnen, anders zou ik het niet doen. Ik had er ook geen haast mee, want zo bijzonder was het voor mij niet?!
Dit luchtige concept werd opeens keiharde realiteit op een Speedmaster GTG in Rotterdam, perfect georganiseerd door @drh. Daar vertelde Speedybirthyear (Instagram; Aludic op Omega Forums) – uit het niets – dat hij mogelijk zijn Copper ging verkopen om zo budget vrij te maken voor een heel speciale en scherp geprijsde Speedmaster CK2915-3. Huh? Wat?! Aangezien ik dus mijn pijlen gericht had op de jaren ’80-Speedmasters, klonk dat mij als muziek in de oren!
Ik geef aan: “Ik heb mogelijk wel interesse. Aan welke prijs denk je?” Wetende dat hij op een of andere magische wijze altijd de beste deals op de kop tikt, had ik al een vermoeden dat we snel tot een deal zouden komen. Hij zoekt meteen op wat hij destijds betaald heeft en ik mag hem voor hetzelfde scherpe bedrag overnemen.
Ik dam mijn enthousiasme wat in en zeg met een hoogstwaarschijnlijk mislukte pokerface: “Ik denk er even over na.” Ik wilde overigens daadwerkelijk eerst weten wat de relatieve meerprijs van de Copper zou worden, wat natuurlijk afhankelijk was van mijn eigen verkoop. Mijn 3590.50 ging onverwachts vlot naar een goede kennis in Brazilië, die het dolgraag wilde overnemen en daarmee werden dus drie Speedmasterverzamelaars tegelijkertijd heel blij! Wellicht de een wat meer dan de ander, want afscheid nemen doet toch altijd een beetje pijn… Ik gaf dus akkoord op de Copper!
Deze aankoop kwam dus uit het niets en tegelijk op het perfecte moment!
Dus met trots presenteer ik deze ST 345.0808 “Copper”, nummer 414.
Nummer 414 werd pas op 3 augustus 1989 verkocht in Duitsland, zo blijkt uit het originele garantieboekje dat erbij zit. Ook hier lijkt het er weer op dat een groot deel naar Duitsland is gegaan (net als de andere 345.080x-referenties) én dat de verkoop echt heel traag ging in die tijd. Het heeft dus zeker zo’n vijf jaar geduurd om alle 1.000 stuks te verkopen. Dat is tegenwoordig ondenkbaar.
Ik had al eens eerder een Duits Speedmaster-boekje uit 1985 cadeau gekregen en deze blijkt bij deze set te horen! Grappig hoe zoiets dan weer samenkomt.
De aankoop kwam net voor mijn vertrek naar Engeland voor de zomervakantie. Dus dit was een mooi moment om hem twee weken te gaan ervaren. En wauw, wat is dit fraai op de pols! Het warme tritium springt zowat van de wijzerplaat af en de originele 1450-band geeft het een stoer “tool watch”-uiterlijk.
Ik kende deze “Holy Grail” 1450-band al en het is fijn dat deze op het juiste horloge weer in de collectie is, inclusief die extreem zeldzame quick-release springbar in de sluiting.
De kastvorm heeft die heerlijke volle jaren ’80-lugs, die helaas in de jaren ’90 deels verloren gingen en helemaal zoek waren bij de 1861 Speedmasters.
Er zitten duidelijke gebruikssporen rondom, en ook dermate veel dat dit juist bijdraagt aan de tool watch-vibe. Normaal zou het mij storen, maar nu klopt het op een of andere manier. Wellicht door de heel mooie kans die voorbij kwam? Het kon in ieder geval zonder zorgen mee op vakantie naar Engeland!
De zalmkleur van het uurwerk is heel subtiel en ingetogen. Totdat de zon er vol op schijnt… fantastisch mooi!
Het loopt als een zonnetje, mede dankzij een full service door Abel Court in 2024, met de gebruikelijke prachtige foto’s van het onderhoud. Deze kreeg ik later doorgestuurd.
Foto Abel Court
Foto Abel Court
Foto Abel Court; de originele drukkers zijn behouden gebleven.
Mijn foto: originele drukkers
Ik ontdekte aan deze servicefoto’s ook dat het tritium is gestabiliseerd aan de onderzijde van de wijzers. Dit is geen overbodige luxe! Anders kan het mogelijk door ouderdom uit de wijzers vallen. Er is toen ook besloten om de kast niet te polijsten, om alles origineel te houden.
Foto Abel Court; stabiliseren van het originele tritium
Nu is het helemaal compleet. Wat een heerlijk horloge! Ik blijf er maar naar kijken.
En er is nu al een mooie herinnering aan gekoppeld, met een heerlijke vakantie in de UK!
Bedankt voor het lezen!
Deze is wel nog een stuk beter dan mijne. Stiekem wel een beetje jaloers dat je deze van Aludic hebt kunnen overnemen 
Gefeliciteerd 
Graag gedaan en groeten van z’n vriend.