Op naar een planetarium aan mijn plafond

Heb er respect voor wat je aan het doen bent, de foto’s van de vorderingen die je al hebt gemaakt zien er voor mij spectaculair uit. Heel veel succes en plezier gewenst!

2 likes

Wat een geduld heb je toch, en zelfs op je werk er mee bezig. Kan niet wachten op het eindresultaat, wordt dan wel Nederlands erfgoed natuurlijk :+1:

1 like

Nee, was het maar zo mooi :stuck_out_tongue_winking_eye: . Het is druk op het werk, wat helaas betekent dat ik in de avonduren vaak nog daar mee bezig ben. Werken aan het planetarium gebeurt allemaal thuis, maar momenteel kan ik er dus weinig tijd in steken.

1 like

Wat is dit toch een heerlijk topic!
Zo leuk hoe je ons in elke stap mee neemt. Dank!
Zeker ook het uitgebreide beeldmateriaal maakt het makkelijk te behappen.
Kijk nu al uit naar het eindresultaat.
Keep up the good work! :+1:

1 like

Hoi @JeR

gif90p
[/quote]

Mooie constructie, maar met die lange tanden, is het niet verstandig om aan de binnenkant ook een houten schijfje te plaatsen om de tanden stevig op zijn plek te houden. Meer een kooitje. Erg sterk. En geen last van hefboom werking.

3 likes

Ik zou de bollen in 2 helften printen en daarna aan elkaar lijmen met bijv. Pvc lijm. Wordt veel mooier omdat je dan geen overhang hebt! Verder super project!

1 like

Dank voor de tip, maar het stadium van deze suboptimale bollen zijn we al weer lang voorbij. Door de tip van Stefan over laaghoogte rollen ze ondertussen super strak in 1 stuk uit de printer :+1:

2 likes

Klopt en dat probeer ik ook zo veel mogelijk toe te passen bij de langere tandwielen. Maar aangezien de baan van Mercurius klein is met een erg sterk excentrische omloop, past het hier helaas niet.

2 likes

Weinig updates, maar het project ligt niet stil. In plaats van dat ik doorga met de volgende planeet, heb ik besloten om eerst aan de slag te gaan met de maanfase en datum. Met het idee dat ik straks hopelijk iets klaar heb dat je ook elke dag ziet bewegen :wink:

De afgelopen dagen ben ik vooral bezig geweest met de schijf voor de maanfase. Ik heb de schijf eerst zwartgeverfd met schoolbordverf en vervolgens 2 RVS ‘manen’ en een aantal sterren toegevoegd. Hopelijk heb ik de komende week wat tijd om het geheel te installeren en aan de praat te krijgen.

27 likes

Ongelofelijk gaaf waar je mee bezig bent.

3 likes

Het is leuk om zo onderhand ook wat meer bezig te zijn met hoe het planetarium er uit gaat zien en niet allen met het mechaniek. Zo’n ronddraaiende maanfase schijf is voor mij een genot om naar te kijken.

rotate

Helaas drukte het me gister ook meteen weer met de neus op de feiten dat ik een biomedisch technoloog ben en geen horloge- of klokkenmaker :wink: . Ik had de maanfase initieel zo ontworpen dat de maan een cirkel zou zijn met een diameter van 12 cm. Bij het concrete uitwerken ben ik echter overgestapt naar een RVS schijf met een diameter van 10cm om wat op het gewicht te besparen en om een wat opener geheel te krijgen wat me visueel mooier leek. Kan prima dacht ik, als ik gewoon het middelpunt van de schijf wat omhoog schuif zodat de cirkels nog steeds mooi aansluiten op de cut out. Werkt inderdaad prima, totdat je de schijf ronddraait en je realiseert dat het nu wel erg lang volle maan is in een maand :stuck_out_tongue_winking_eye:

Logisch natuurlijk, maar ja even niet aan gedacht. Maar goed, de schijven van 12 centimeter zijn al weer besteld, dus dat komt ook wel weer goed.

26 likes

Hahaha, moest hier heel hard om lachen. Kan de beste overkomen! Blijft een prachtproject zeg…

5 likes

Ff leven in dit topic blazen.
Vandaag prachtig boek ontvangen, waarin staat beschreven dat astronomische zakhorloges in de 18de eeuw al werden gemaakt.

Nog 1

9 likes

De voortgang gaat inderdaad even rustigaan op het moment. Ik heb momenteel helaas weinig tijd om te besteden aan dit project. En ik moest voor de maanfase nog een mechaniekje inbouwen waarmee ik de maanfase kan loskoppelen van alle planeetbanen, zodat ik hem makkelijk kan verstellen. Maar hopelijk heb ik na komend weekend een werkende maanfase.

6 likes

Wat een mooi project. Ik blijf het in de gaten houden. :+1:

Het had wat voeten in de aarde, maar vandaag heb ik dan eindelijk de maanfase van mijn planetarium kunnen afronden. Zoals ik op 20 November had gepost, moest ik eerst de schijf van de maanfase aanpassen omdat ik stalen cirkels had gebruikt die te klein waren voor het ontwerp. Het geheel ziet er nu gelukkig een stuk beter uit met maar 1 dag volle maan per cyclus.

Na dit opgelost te hebben, was het tijd voor de aandrijving. Ik wilde dit doen op zo’n manier dat ik de maanfase makkelijk zou kunnen ontkoppelen van de hoofdas die ook de planeten aandrijft. Dit zodat ik de maanfase goed kan zetten zonder dat alle planeetbanen gaan draaien. Ik heb er voor gekozen om een kort extra asje in te bouwen. Vanwege de hoek die ti asje in het geheel krijgt, moest ik gebruik maken van een tandwiel waarbij de tanden niet loodrecht op het vlak van het tandwiel staan, maar in het vlak van het tandwiel liggen. In theorie klonk het simpel, maar het was nog best wat gepruts om het ook te laten werken zonder dat het geheel vastloopt of stappen overslaat. De tanden moesten bijvoorbeeld een stuk korter zijn dan ik initieel gedacht had. Maar uiteindelijk sluit het allemaal erg mooi aan.

Het asje komt tussen de hoofdas van de planeten en het tandwiel dat vast zit aan de schijf van de maanfase. Het asje draait rond met 1 tand per dag.

Het idee was om het asje zo in te bouwen dat ik hem handmatig weg kan duwen van de hoofdas. Hierdoor ontkoppelt het tandwiel en kan ik de schijf van de maandfase vrij ronddraaien. Hiervoor heb ik eerst een soort van frame gebouwd waarin het asje kan bewegen.

Aan de ‘vrije’ zijde van het frame heb ik een blokje geplaatst met een veer die het asje weer terug duwt tegen het tandwiel van de hoofdas na het loskoppelen.

De lijm moet nog drogen en de lijmklem moet nog verwijderd, maar het geheel ziet er dan zo uit.

En het allermooiste is dat het werkt :sunglasses:. De volgende stap wordt denk ik de maandaanduiding en de datum. Daarna wordt het als het goed is vooral een herhaling van zetten voor de overige planeetbanen. Hoewel ik daarbij ongetwijfeld wel weer uitdagingen tegen zal komen….

31 likes

Ik had jullie in de eerste post al gewaarschuwd dat dit topic waarschijnlijk niet snel zou gaan lopen met veel updates, maar dat de vorige update al weer zo lang geleden was, had ik ook niet door. De afgelopen maanden heb ik het wat rustiger aan gedaan met het planetarium. De eerste goed 1,5 maand van het jaar best veel last gehad van covid en daarnaast best wel druk op het werk (wat het herstel van covid waarschijnlijk ook geen goed heeft gedaan, want gewoon zo veel mogelijk thuis doorgewerkt…). En voordat je het weet is het dan al weer half maart. Maar gelukkig heb ik qua planetarium niet helemaal stil gezeten. Ondertussen heb ik een atra as gemaakt die verder loopt vanaf het tandwiel van de maanfase.

Deze gaat de weergave van de maand en van de dag van de maand aandrijven. De dag van de maand is het makkelijkst, dus die heb ik het eerst aangepakt. Dit is in feite niet meer dan een as met daarop een tandwiel met 31 tanden.

De as steekt door de plafondplaat heen, waardoor ik aan de onderkant een wijzer kan bevestigen.

In principe allemaal niet zo heel moeilijk, maar ik moest nog wel wat dingetjes uitdenken zodat het ook allemaal een beetje praktisch en vloeiend werkt. Allereerst heeft natuurlijk niet elke dag van de maand 31 dagen. Een automatische jaarkalender die daar zelf rekening mee houdt zou natuurlijk mooi zijn, maar dat wordt mij voor dit project toch wat te gortig. Ik heb het dus een stuk simpeler opgelost door simpelweg de as zo uit te voeren dat je hem van onderaf een stukje kunt optillen. De tandwielen grijpen dan niet langer in elkaar, waardoor de as van de datum compleet met tandwiel en wijzer vrij kan ronddraaien. Je kunt hem dan dus altijd naar de juiste datum draaien, waarna de zwaartekracht er voor zorgt dat het geheel weer in elkaar valt. Natuurlijk moet je er wel voor zorgen dat het geheel bij het optillen goed op zijn plek blijft. Dat is opgelost doordat de lagers van deze as boven en onder op en neer kunnen bewegen in een geavanceerd ‘guiding mechanism’ (3 blokjes hout met een gat erin die op elkaar zijn gelijmd). Niet super verfijnd, maar het werkt perfect.

Op de foto zie je ook nog het andere mechanisme dat is ingebouwd. Het probleem met dit soort tandwielen met pinnen, is dat er een hele hoop speling tussen de tandwielen mogelijk is. Waar bij gewone tandwielen de tanden mooi in elkaar grijpen en de speling miniem is, kunnen de tandwielen hier vrij ronddraaien tussen de voorliggende achterliggende tand van het voorliggende tandwiel. Voor de aanduiding is dat natuurlijk verre van ideaal, omdat je daarmee een speling krijg van bijna een dag voor de datum en de maanfase. Zeker voor de dag van de maand wil je natuurlijk dat de wijzer precies mooi op de juiste datum valt. Om dit voor elkaar te krijgen, heb ik een veer ingebouwd bij het tandwiel van de datum. Deze veer duwt het tandwiel naar achter, tegen het aandrijvende tandwiel aan. Bij het doordraaien springt hij dan met een fijne klik over naar de volgende tand. Aangezien het het eindpunt is van deze aandrijflijn, houdt dit mechanisme mooi de hele aandrijflijn op spanning. Het geeft wel iets meer weerstand voor de stappenmotor, maar alles valt veel mooier op zijn plek. Waar een oude veer uit een bed al niet goed voor is…

Waar ik nu goed over na moet denken, is wat ik ga gebruiken voor visualisatie van de dagnummers. De plafondplaat heeft 31 gaten en momenteel zit ik er aan te denken om deze op te vullen met een mooi gekleurde hars of iets dergelijks. Ik was plan de nummers zo te maken dat deze mooi zouden vallen tussen de maanvormige wijzer. Maar nu ik het geheel zo zie, vraag ik me af of dat mooi gaat passen of dat het veel te vol wordt. Nou ja, tijd zat om over na te denken, want het echte afwerken komt pas later.

49 likes

Zo ongelooflijk mooi en bijzonder. Echt heerlijk om zo mee te mogen lezen. Genieten!

3 likes

Eise Eisinga draaide zich om in zijn graf na de start van uw topic, maar ik kan uit betrouwbare bron melden dat ie weer heel kalm op zijn rug ligt, en met aandacht dit topic volgt :sunglasses:

6 likes

Leuk om te lezen, ik zou het je niet nadoen!

1 like