Ja, de ANVS handhaaft niet actief dus ze gaan niet zelf op zoek. Maar als je ze uitnodigt dan mogen ze wettelijk alle horloges met radiumverf in beslag nemen en zelfs de hulp van de politie inroepen als je niet meewerkt.
Tuurlijk niet. Je mag al hopen dat ze je niet factureren voor het veilig verwerken.
Maar ja, het is een gedoe. Bij ons niet veel beter, bezit onvoorwaardelijk toegelaten ongeacht de stralingswaarden voor gewone gebruiksvoorwerpen - maar openen is waar het grijs wordt. Ze stellen hier een stralingsgraad voorop (10 kBq) waarboven het sowieso niet mag zonder speciale vergunning, maar die netjes gemeten krijgen met standaard apparatuur is niet eenvoudig. 10 kBq zou ergens neerkomen op een 22 microsievert per uur gemeten op 1cm van het oppervlak en 2.5 microsievert per uur op 3cm hoogte (lokale “hotspots” verneuken het beeld van dichtbij, en goedkope detectors hebben een stevige afwijking die bij grotere afstand erg hard inhakt).
Maar kort door de bocht, ik mag 100 keer per jaar één horloge van 20 uSv/h tegelijk openmaken. Maar ééntje van 23 is meteen rode kaart. Oostbloklogica.
Meestal wel. Of radium op de wijzers en wijzerplaat laten vervangen door een niet radioactief alternatief.
Meetapparaten zijn zoals @fdpg1963 aangeeft niet duur. Meten=weten.
Er zijn ook gewoon horloges die voor sommigen zeer verzamel waardig zijn, zoals de dirty dozen. Liefst zo origineel mogelijk.
Krijg je er buikpijn van om zoiets in huis te hebben, dan zijn er vast andere liefhebbers voor.
Klopt, maar het kan ook maatwerk van een horlogemaker zijn. Ik heb toch echt mooie geblauwde wijzertjes gehad waar een laag radiumverf op gesmeerd was. Was origineel niet zo.
Blijkbaar ja. De limiet is dat er niet meer dan 10kBq binnen een handeling met radioactief materiaal mag aanwezig zijn. Op de hoeveelheid handelingen zelf staat - voor zover ik die wet begrijp - geen expliciete limiet. Begrijpe wie begrijpen kan.
Dat is wel bizar, laten we eens stellen dat je een horloge met 5 kBq aan Ra-226 activiteit hebt en dat open maakt en de radiumverf gaat verwijderen. Dat is geen overdreven hoeveelheid qua activiteit.
De dosisconversiecoëfficiënt e(50) voor Radium-226 (Ra-226) voor volwassenen bedraagt 2,8 × 10⁻⁷ Sv/Bq bij ingestie en doorgaans 3,5 × 10⁻⁶ Sv/Bq bij inhalatie (Bron: ANVS).
Je kunt nu zelf uitrekenen welke dosis je oploopt bij een inwendige besmetting via ingestie of inhalatie.
Stel je krijgt via je via je mond 1/100 deel van alle verf binnen dan praat je over 50 Bq x 2,8^10-7 Sv/Bq ofwel 14 uSv in één keer. Bij inhalatie van 1/100 deel 50 Bq x 3,5^10-6 Sv/Bq ofwel 175 uSv in één keer.
Je ziet meteen dat inhalatie veel schadelijker is dan ingestie.
Een eenmalig incident met een inwendige besmetting met een kleine hoeveelheid radiumverf betekent dus niet dat je meteen je begrafenis hoeft te gaan regelen maar als je regelmatig aan radiumverf horloges sleutelt kunnen besmettingen zich opstapelen wat op de langere termijn (jaren) een verhoogde kans op botkanker geeft.
N.B. Een pakje van 20 sigaretten per dag roken levert een jaardosis van grofweg 200 uSv op.
Met wat updates intussen, want mijn Čeština legalese is lamentabel - die 10kBq limiet is een totaalcijfer. Er mag op geen enkel ogenblik meer dan dat in niet-afgesloten toestand (als in omgeopend horloge, een tupperware telt niet) aanwezig zijn, dus het potje met afval telt evengoed en als je relumet moet dat potje na een heel beperkt aantal keren ingeleverd worden.
Dat cijfer is blijkbaar een terugrekenen van uSv/a naar straling, volgens de RP-65 manier, en keihard afgerond. Specifieke details geven ze niet. Als ik zelf (laat) terugberekenen is 200 uur lang 30cm boven een 5kBq bron hangen, ongeveer 2.5uSv; intake volgens NRC zou op een 20uSv uitkomen. Samen “grootteorde 10uSv/a” dus. Om aan 200 uur per jaar aan radiumwerk te komen moet je wel moeite doen.
Maar ja, er wordt dus wel uitgegaan van het principe dat er geen totaalverbod is maar een basisniveau waaronder men vrij is om zelf te beslissen het wel of niet te doen.
Daarom is dragen van een intact horloge meestal niet zo schadelijk.
Volgens de Nederlandse wet dien je echter altijd de dosis zo klein als mogelijk te houden, het is dus niet de bedoeling de limieten op te zoeken.
Dat is met alle ongezonde dingen zo. Alleen is het gevaar van radiumverf veel minder algemeen bekend dan bijvoorbeeld roken, asbest enz. Daarom probeer ik iedereen in dit topic op de gevaren te wijzen.