Ik heb de gewoonte om af en toe een serviceverslagje te maken, maar de laatste tijd kwam dat er erg weinig van. En dat had een oorzaak. Ok, meerdere oorzaken, maar dit project was daar een van 
Een collega Tissot-verzamelaar had al jaren een problematisch project liggen waar niemand aan wilde beginnen. Dus toen dat een keer ter sprake kwam heb ik heel optimistisch gezegd, stuur maar op. Dus een poosje later lag het probleemgeval op mijn bureau, een Tissot kaliber 20 “tank” uit 1943. Eerst maar een “voor” foto:
Het meest opvallende en gelijk uitdagende probleem is de missende wijzerset. De ene wijzer die er wel op zit is veel te kort dus die kan gelijk de bak in.
Als eerste dus begonnen met het zoeken naar een vervangende wijzerset, maar vanwege de ongewoon grote maat voor een Tissot kaliber 20 blijkt dat een eindeloze zoektocht, alles is veel te kort. Verder is de gewenste kleur eigenlijk rosé/koper en die zijn sowieso niet of nauwelijks te vinden.
Op een gegeven moment vinden we in Canada een set die mogelijk zou kunnen passen, dus die besteld en laten opsturen; helaas verdwijnt dat pakket ergens in de donkere krochten van de postdiensten dus ook die uitweg loopt dood.
Door de eindeloze zoektocht besluit ik maar een alternatief pad te zoeken; wat als ik die wijzers nou gewoon zelf ga maken? 
Dus de koe bij de horens gevat en begonnen met uitzoeken wat erop hoort en wat de maten daarvan moeten zijn. We kwamen uit op “leaf” wijzers met een lengte van 8-9 mm voor de minutenwijzer en 6-6.5 mm voor de urenwijzer.
Omdat de wijzers koperkleurig moeten zijn leek het me het makkelijkst om ze dan ook maar uit koper te maken. Uit een overtollig stukje waterleiding zaag ik een reepje koper en frees die op de gewenste dikte van 0.25 mm.
Eerste uitdaging is het maken van de kraag van de urenwijzer. Die moet “diepgetrokken” worden maar daarvoor moet eerst het koper uitgegloeid worden. Omdat ik geen oven heb leg ik die een uurtje op een hete soldeerbout:
Dieptrekken van de kraag. Eerst poging mislukte, de kraag scheurde, maar tweede poging vind ik goed genoeg:
En passen op het uurrad:
Vervolgens vanaf een foto de omtrek van een origineel overtrekken en die op de juiste schaal uitprinten:
Print op het koper plakken en met de dremel grof de omtrek slijpen:
Dan met degussit verfijnen:
Vergelijken met de geprinte vorm, er moet nog wat af:
Daarna de ronding van de voorzijde van het blad en de afschuining op de naaf:
Verder met de minutenwijzer, zelfde verhaal, alleen hoeft daar geen kraag gevormd, alleen maar een gaatje geboord:
Ook even testpassen op de minuutpijp:
Ook weer afronden en afschuinen:
Nogmaals test fit; begint ergens op te lijken:
Tot slot polijsten:
Bij het passen viel me ineens op dat de wijzers wel heel hoog boven de wijzerplaat zweven. Na wat bestuderen kom ik erachter dat een vorige knutselaar de wijzerplaat in het midden naar beneden heeft gebogen:
Reden is me niet helemaal duidelijk, mogelijk om ruimte te maken voor de wijzers omdat hij een verkeerd te vlak vervangend glas heeft gemonteerd 
Maar goed, dat moet gefikst. Heel voorzichtig de wijzerplaat weer omhoog gebogen, de lak en vernis zijn vrij kwetsbaar, maar volgens mij is het redelijk gelukt:
Ik krijg niet alle bobbels van de vorige knutselaar eruit, maar ik wil er ook niet op gaan slaan.
Dan verder met de secondewijzer. Vanwege de enorme bolling van de wijzerplaat moet die een 2 mm lange bus hebben. Je raadt het al: nergens te vinden 
Dus zelfde klusje nog maar een keer: Overtrekken, uitprinten, slijpen en verfijnen:
Naafje blijkt nogal een uitdaging; draaien van de buitenkant gaat nog, maar het boren van een gaatje van 0.15 mm over een diepte van als het even kan de hele lengte van de bus kost me een handvol boortjes
Hier had ik natuurlijk een horlogemakersdraaibank voor moeten hebben, maar die heb ik niet 
Maar het lukt me uiteindelijk:
Vasttikken van de naaf in de wijzer:
En de uiteindelijke testfit:
Volgende uitdaging had ik al genoemd, het glaasje. Iemand heeft een vlak stukje plexi enkelvoudig bol gebogen maar dat geeft onvoldoende ruimte voor de wijzers. Daar moet dus ook wat nieuws voor komen. Maar vanwege de ongewone maat en bolling van dit horloge: niks te vinden 
Dus nog maar een keer de stoute schoenen aangetrokken en die ook maar zelf maken. Begin met een stuk 8 mm dik gegoten plexiglas dat ik net wat te groot uitzaag. Vervolgens de basiskromming van de binnenkant slijpen:
Dan de uitholling voor de wijzers slijpen:
Buitenkant hetzelfde, eerst de basiskromming slijpen:
Dan de bolling in de andere richting:
Vervolgens naar een fijnere korrel:
Dan de buitenmaat op maat schuren en in de kast passen:
Randen verder afgeslepen en naar nog een fijnere korrel zodat het glas doorzichtig wordt, dan kan de vrijloop van de wijzers getest:
Tot slot polijsten:
Dan het uurwerk maar eens bekijken. Ook daar blijkt een en ander mis; ik zie lomp slijpwerk aan de balans, de spiraal lijkt niet origineel, de lagersteen in de balanskloof is vervangen maar door een met een verkeerde maat, etc.
Dus ik besluit de hele balans met kloof maar in de bak te mikken en te vervangen door een van een donor.
Helaas heeft ook die wat issues:
Dus aan de bak om de spiraal te richten:
Centreren op de kloof:
En hoogtelucht en stand van spiraal controleren:
Dan reguliere schoonmaak en dan kan de montage beginnen:
Eerste check; beat error ben ik niet blij mee, dat moet beter:
Kost een paar pogingen, maar dit kan ermee door:
Stift is ooit gemodificeerd uit iets voor een ander kaliber maar die past niet lekker; kroon zit eraan gesoldeerd dus daar kan ik niks mee dus die gelijk ook maar beide vervangen.
Dan weer naar de kast, ook daar nog een probleempje wat opgelost moet, de pendant tube mist. Nu heb ik er wel een in de onderdelenbak, maar je raadt het al: die is te kort:
Dus nog maar weer even achter de draaibank om een nieuwe te maken die wel past. Gelukkig geen heel uitdagend onderdeel:
Beter:
Laagje nikkel erop zodat hij beter past bij de kleur van de kast:
Stift op lengte maken:
En dan de eindmontage:
En klaar. Nu even testdraaien en kijken of hij een beetje schappelijk loopt in de praktijk:
Conclusie; ja je kunt wijzers en glaasjes zelf maken… Maar het kost wel enorm veel tijd dus ik ga er maar geen gewoonte van maken 
Allemaal weer bedankt voor het kijken.
Groet, Wilko
!
