Toegegeven, dit ziet er een beetje uit als een clickbait titel, maar ik vind het leuk als men mijn verhaaltjes leest, dus is het misschien ook wel een beetje expres. Toch dekt de titel wel de lading, want dit postje gaat over wat je te zien krijgt als je een chatbot plaatjes laat genereren aan de hand van een voorbeeld. De aanleiding om dit te schrijven was enerzijds een postje van @scudo over zijn mooie Okusai horloge …
… en anderzijds een projectje van mijzelf over de ‘restauratie’ van een vintage horloge met als eindresultaat een product dat - naar mijn bescheiden mening - nog nèt geen Frankenwatch is geworden. Het verhaaltje zou daarmee een combinatie zijn van iets in de 
topics “Welke vintage draag je vandaag?” en “Toon je ‘weer levend gemaakte’ horloges”. Maar omdat hier ook nog een derde thema meespeelt, namelijk: “Wat doet een AI robot als ChatGPT met beeldmateriaal?” heb ik het in 
gepost. Het gaat bij dat laatste namelijk niet alleen over vintage horloges, maar veel algemener over het kunnen ‘manipuleren’ van beeldmateriaal door AI systemen.
Credit voor Peter @scudo, voor de inspiratie voor dit artikel en voor ChatGPT dat, sinds ik er een beetje mee aan het spelen ben geslagen, steeds weer voor verrassingen zorgt.
Mijn verhaal begint met een oud horloge dat ik medio 2024 via de Zweedse veilingsite Tradera kocht.
Het is een horloge van een tot op dat moment voor mij onbekend merk ‘Savillon‘, dat na consultering van Mikrolisk echter een sublabel van het welbekende Zwitserse Enicar bleek te zijn.
Die informatie werd bevestigd door het uurwerk, dat is namelijk een AR 412, een manufactuur kaliber van Ariste Racine, de stichter van Enicar. De merknaam Enicar is Racine achterstevoren gespeld.
Zo zag het horloge er uit toen ik het binnenkreeg:
Het bleek een beetje een wrakje. De wijzerplaat was behoorlijk ‘gepatineerd’, het uurwerk functioneerde nog wel, maar liep slecht en het aluminium (!) kastje, op zich interessant en bijzonder door het materiaal, was ‘byond repair’ doordat twee van de lugs bij de gaatjes voor de bandpennetjes volledig waren doorgesleten.
Het uurwerkje kwam, dankzij de onvermoeibare vaardigheid van vriend @basvg weer in orde. Een uitgebreide schoonmaakbeurt in zijn Elma machine en wat er zo meer voor een goede servicebeurt komt kijken zorgden ervoor dat het AR 412 kaliber weer tikt zoals het hoort. Maar het aluminium kastje was niet meer te redden.
Tot mijn plezier en verrassing kwam het horloge van Bas terug, gemonteerd in een mooi artistiek bewerkt gold plated kastje, afkomstig van eveneens een Enicar horloge, waarvan het uurwerk te ver heen was om nog te kunnen repareren. Er was daar ook geen achterplaat meer van bewaard gebleven, maar de caseback van het originele aluminium kastje paste perfect. De inscriptie ALUMINIUM op die plaat is wat raar bij een base metal / messing goldplated behuizing, maar het herinnerde mooi aan het oorspronkelijke kastje.
Tot zover de voorgeschiedenis.
Omdat ik in de dagen hiervoor het horloge nog eens onder handen had om het te fotograferen voor de documentatie, die ik tracht bij te houden over de stukken in mijn verzameling, had ik het ding voor een deel van de dag aan de pols.
Vaak is er dan de aanleiding om het horloge dat om die reden gedragen wordt ook maar even te posten in het topic ‘Welke vintage draag je vandaag’. Daarnaast kwam ik gisterenmiddag in het topic ‘Toon je ‘weer levend gemaakte’ horloges ’ het al in de inleiding genoemde postje van @scudo tegen, waarin hij liet zien wat ChatGPT had uitgespookt met een foto van zijn Okusai horloge. Hier nog even beide versies van zijn Okusai naast elkaar:
Dank, Peter, voor het lenen van je foto’s. Links de echte door Peter gemaakte originele opname, rechts de door ChatGPT gerenderde en ‘verbeterde’ versie.
Leuk, als je eens zou willen weten hoe je vintage horloge er nu ècht, zonder een schrammetje en zó, nieuw uit de winkel, uit zou hebben gezien. Maar het is een vintage horloge en zo zal het er dus nooit meer uitzien. Met als effect en hier citeer ik @Cav in zijn reactie op de post van Peter:
[quote=“Cav, post:215, topic:594170, full:true”]
Grappig, ik zou de bovenste [linkse] wel kopen, de onderste [rechtse] niet.
[/quote] (tekst tussen vierkante haken van mij)
En de reactie van Bas:
Het bovenstaande inspireerde mij om ook eens een experimentje te doen.
Ik nam de foto die ik gemaakt had van het originele Savillon horloge in het bijna vergane aluminium kastje (hieronder links). Ik ‘voerde’ het aan ChatGPT, met de opdracht: "Wil je voor mij van dit horloge een afbeelding tonen in een opgeknapte versie en doe er een bijpassend bandje aan". Na een kleine 20 seconden – de bot moest flink rekenen denk ik – kwam er een afbeelding (rechts) uit.
Zoals je kunt zien had de bot zijn best gedaan.
Iets te goed, naar mijn zin. ChatGPT had, artificieel intelligent, er het een en ander bij verzonnen, zoals andere wijzers en, heel apart, de plaats van de kleine seconden subdial op een heel andere en nogal ongebruikelijke plek. Ik vroeg daarom de robot om het kunstje nog eens te doen, maar nu met de subdial op de 6 uur positie. En dat deed ie braaf voor me. Dit kwam er uit rollen:
Tsja, zo zou ik 'm best willen hebben. Het leek wel op mijn origineel, maar was een über perfect en volledig over de top gefantaseerd niet bestaand horloge geworden. Een leuke rendering voor als je zou willen zien hoe het ooit nieuw geweest had kunnen zijn, maar het had niets meer te maken met mijn ouwe wrakje. Al met al wèl een spectaculair resultaat, voor een gratis te gebruiken AI bot.
Ik was nog niet tevreden met mijn experimentje en omdat ik toch al met het door Bas opgeknapte exemplaar in zijn nieuwe kastje bezig was om foto’s te maken, besloot ik om ook daar ChatGPT nog eens op los te laten.
Hieronder eerst een paar door mij zelf gemaakte foto’s. Gewoon met een lichtboxje en mijn Pixel Pro 10 telefoon, die een zeer goede camera functie heeft. De opnames zijn niet geretoucheerd en niet nabewerkt. Soms bewerk ik foto’s van mijn horloges wel een beetje, maar niet ingrijpend. Ik haal stof- en licht spettertjes weg en soms retoucheer ik een rare licht reflectie. Maar niet meer dan dat. Het object moet er uit blijven zien zoals het is. Ik gebruik daarvoor geen duur Adobe Photo Shop programma, maar een eenvoudig plaatjes bewerkingsprogramma, een stokoude versie van Paint Shop Pro.
Vervolgens zie je mijn originele foto die ik aan ChatGPT gevoed heb, met de vraag: “Kun je de foto van dit horloge optimaliseren?” (foto links)
De robot kwam na enig nadenken tot het volgende, op het eerste gezicht spectaculaire resultaat (foto rechts):
Spectaculair, want ik zie een wow prachtig ontworpen en vormgegeven gloednieuw, letterlijk vlekkeloos horloge.
Maar… Ik zie ook dat er toch wel heel veel gemanipuleerd is. Zoek de verschillen (ik heb dat alvast voor je gedaan).
- De structuur van het (origineel kroko) bandje is vervaagd.
- De lugs zijn niet meer afgerond maar meer vierkant.
- De slijtageplekken aan de goldplating en het patina op de wijzerplaat zijn verdwenen.
- De markers en de indexen zijn ingrijpend bijgewerkt.
- De wijzers zijn anders van vorm en hebben een andere kleur lume.
- De stand van de wijzers is anders. Optimaal, zoals bij een catalogus foto.
- De structuur van het wafelpatroon van de kastversiering is anders.
- Spectaculair: De stand (perspectief en plaatsing) van het horloge aan de pols is anders!!!
- Last but not least: mijn ouwe gerimpelde pols heeft ineens een babyhuidje.
Alles bij elkaar kun je goed zien waar de beeldbewerkingsmogelijkheden in het algoritme van zo’n robotsysteem toe in staat zijn. Of we daar blij mee moeten zijn is maar de vraag. Enerzijds is het interessant om te zien hoe de bot het object aanpast. Virtueel in volstrekte nieuwstaat. Anderzijds wordt er op basis van concrete bestaande gegevens zoals hier, een in de invoer ongecorrigeerde fotografische afbeelding, gemanipuleerd en gerenderd tot een volkomen niet bestaand object. Positief gezien: een heerlijk speeltje en misschien zelfs een goed hulpmiddel bij bijvoorbeeld restauratiewerk.
Negatief gezien: een volledig vervalste weergave van de werkelijkheid.
Gezien naar dit specifieke object: Leuk, zo zou de Savillon er dus ooit uitgezien hebben in de etalage van de juwelier.
Maar tevens: het gaat hier ook nog eens om een samengesteld horloge… dit model, met deze wijzerplaat in dit kastje heeft waarschijnlijk nooit bestaan. Als ik dit horloge zó ter verkoop aan zou bieden maak ik mij, met dank aan en hulp van een AI systeem, echt schuldig aan vervalsing.
Geen haar op mijn hoofd die er aan zou denken om dat te doen. Maar het was een aardig experiment en het heeft mij wijzer gemaakt waar grenzen liggen bij het gebruik van (semi) intelligente rekensystemen, zeker waar het gaat om betrouwbaarheid van de informatie, die mogelijk kan gaan over de bepaling van zeldzaamheid en waarde van verzamelobjecten zoals - vintage - horloges. Ik vond het in elk geval de moeite waard om deze ervaring met jullie op HF te delen.
Ik sluit mijn verhaal af met een èchte, niet getruukte foto van deze toch wel heel leuke, beetje Frankenwatch aan mijn pols. Hoewel… Alle onderdelen zijn van Enicar, ze horen alleen origineel niet allemaal bij elkaar. Mag dat? Van mij wel, maar ook inclusief patina en gebruikssporen!
Met dank aan Bas!
Voor alle andere HF vrienden: Veel lees - en kijk plezier!
Ik ben zeker deze keer zeer benieuwd naar jullie reacties en commentaar.
Lex
