Op het gevaar af uitgelachen te kunnen worden, maar aangezien ik daarvoor niet bang ben, vraag ik het forum het volgende.
Aangaande de metalen die gebruikt worden om de opwindveer van een mechanisch (automatisch) uurwerk te vervaardigen, het volgende:
is er niet zo af en toe een rustperiode interval nodig voor een uurwerk dat dagelijks in gebruik is. Wellicht dat metaalmoeheid kan optreden v.w.b. de opwindveer ?
Op zich geen idiote vraag. Het staat me vaagweg voor dat metaalmoeheid inderdaad een dingetje was vroeger, maar dat de legeringen die gebruikt worden sinds de jaren 50 (?) daar geen last meer van hebben (of althans niet meetbaar binnen de realistische leeftijd van zo’n veer).
Een opwindveer is aan spanning onderhevig, soms wat meer soms wat minder. En ja de kans bestaat op breken, maar dat kan al binnen een garantietermijn zijn of helemaal niet gebeuren , je hebt daar mijn inziens geen grip of controle op.
Mijn advies , wind je niet zo op
Ik vraag me dan af waarom. Zo lang de amplitude prima is hoeft dat ding niet aangepakt te worden, en bij een slechte amplitude kan het ook zo zijn dat de veer simpelweg schoongemaakt moet worden.
Hoe dan ook zal het natuurlijk een centenkwestie zijn. Het is goedkoper om zo’n onderdeel te vervangen dan om er manuren in te stoppen.
Nee, periodiek je amplitude checken kan goed zijn om eens te kijken hoe de vlag er bij hangt qua onderhoudsbehoefte. Ook neem ik het onderhoudsinterval van de fabrikant serieuzer bij 24/7/365 gebruik dan bij horloges die in roulatie eens een dag of twee draagtijd krijgen per drie weken.
Ik heb in de jaren dat ik mechanische horloges draag en gebruik nog nooit een veerton naar de ratsjemedee gehad. Tiretteveertje? Zeker. Datumverzet-mechaniek? Absoluut. Maar, afkloppen, nog nooit een veerton.
Dat komt inderdaad voor, het netjes service van een veerton incl goed smeren met grafietvet en herstellen hoogtelucht is iets wat even wat “know how” vereist , dat icm de kosten zorgt er vaak voor dat ze in service centra de veerton compleet vervangen.
Metaalmoeheid treedt op na een aantal wisselingen; hoe groot dat aantal is hangt van een aantal factoren, met name de grootte van de spanningswisseling. Maar een “rustperiode” verandert het aantal wisselingen waarbij breuk optreedt niet.
Alleen heb je geen spanningswisselingen als het horloge stilstaat, dus als je een horloge niet gebruikt zal het niet kapot gaan door vermoeiing. Maar daar heb je een horloge niet voor volgens mij
Zou me daar niet druk over maken hoor. Als je problemen voorziet of voelt dat een horloge anders opdraait gewoon voor een servicebeurt naar de horlogemaker brengen.
Alle reageerders tot zover: bedankt alvast voor uw reacties, waar ik veel uit kan destilleren.
De ‘bottom line’ die ik eruit lees - gemiddeld genomen - is:
neem gewoon het uiterst minieme risico bij een mechanisch (automatisch) uurwerk van een praktisch - sinds de 50er / 60er jaren - niet meer voorkomend fenomeen genaamd ‘metaalmoeheid.’
N.B. : het tegenwoordig genoemde fenomeen ‘vermoeiing’
Ik wilde net in de ‘pen’ klimmen en zag jouw comment.
Dit omschrijft het fenomeen correct
Voor TS, metaalmoeheid laat zich goed zien door het heen en weer buigen van bijvoorbeeld een uitgevouwen stuk paperclip.
Buig hem geheel links-rechts-links-rechts-etc en hij zal snel breken.
Buig je hem steeds een klein stukje heen en weer, treedt uiteindelijk ook een vermoeiingsscheur of -breuk op, maar nu duurt het veel langer.
Het aantal spanningswissels, uitslag en optredende kracht bepalen uiteindelijk wanneer metaal zal falen.