Wat een (lang) leuk verhaal 
1 like
Prachtig!
1 like
Bedankt voor weer een mooi verhaal. En wat is het horloge opgeknapt.
1 like
Prachtig, mooi verhaal en een mooi horloge, ik kan me voorstellen dat je je bonheur niet op kan👍
1 like
Dank, veel dank voor dit schitterende uitpluiswerk.
Tegen een bendixwiel tikken als een auto niet start heb ik wel gedaan. Maar een bendix horlogewiel is echt toch wel zeldzaam.
Groeten van een achternichtje.( Staat niet eens in Mikrolisk!)
2 likes
@basvg: dank voor het tonen van deze schoonheid en vooral voor het introduceren van een altijd weer boeiende speurtocht naar merk en herkomst.
Ook dit is een mooie, stijlvolle Military Bullseye, waarvan er in de periode 1940 - 1950 veel gemaakt zijn. Aan stijl en vormgeving van zowel kast als wijzerplaat te zien zou ook dit horloge zomaar uit de Rodania stal kunnen komen.
E.e.a. inspireerde mij tot wat gedachten over de achtergrond van de (Zwitserse) horlogemerken geschiedenis.
Een waarschuwing: dit wordt héél véél tekst, dus als je niet graag leest (en vooral niet op het kleine schermpje van je telefoon) sla het dan over, of (beter) ga er even een half uurtje op je gemak voor zitten achter het grotere scherm van je PC of laptop, dat leest een stuk prettiger.
Misschien…
Toch staat ze er wel in:
Zoeken op ALB in Mikrolisk geeft een lange lijst van 3 pagina’s groot met merknamen.
Een eclectische verzameling redelijk onbekende fabrikanten en merknamen, waaronder ALB. De getoonde screenprint is daar slechts een klein stukje van. De lijst is zo groot omdat Mikrolisk in deze modus zoekt op de letter combinatie A L B, waar dan ook in een vermelding. Dat lever ook heel veel ruis en niet relevante informatie op. Maar ALB als merkje staat wel in het rijtje, gelukkig bovenaan.
Zoek ik dan verder op de naam Alberto SA, dan zie ik ook een lijstje met merknamen die onder Alberto SA uit Richterswil geregistreerd staan. Dat is nu eens niet in de Jura waar verreweg de meeste Zwitsese horlogemerken hun origine hebben, maar een klein plaatsje aan het Züricher Meer. Oftewel de Sürisee, zoals ze in Zürich zeggen. Daarnaast bevat deze lijst ook nog een aantal andere Alberto’s, waarvan eentje uit Greifensee, een ander klein plaatsje, eveneens vlak bij Richterswil en Zürich. Familie?
Ik was nog niet klaar met zoeken , want er staat in de eerste vermelding bij ALB nog een naam: Mobaco.
Als ik die als zoekterm in Mikrolisk invoer klijg ik ook een lijstje:
Dat levert me echter niet veel op: het zelfde resultaat als bij Alberto.
Dit verschijnsel is bij het zoeken in databases ook wel bekend als het 'Puist / Pukkel Syndroom.
Als ik in het woordenboek zoek op Puist, vind ik: zie Pukkel en als ik zoek op Pukkel, staat er: zie Puist. Een onvolledige kruisverwijzing dus. Een gebrek dat Mikrolisk vaker vertoont.
Mikrolisk is echter niet voor één gat te vangen.
Op het horloge staat nòg een naam: Nobris.
Als ik Nobris als zoekterm invoer krijg ik één relatie, een verwijzing naar Era Watch Co. SA.
Met een enkele verwijzing neem ik geen genoegen, ik wil dat bevestigd zien door ook ERA of Era Watch Co. als zoekterm in te voeren. Dat zou dan weer terug moeten verwijzen naar Nobris.
Daar gaat ie:
Hoppa, wéér een enorme merkenlijst van 3 pagina’s die hoofdzakelijk naar deze fabrikant, ERA, verwijzen: Hieronder een screenprint van het eerste deel van pag. 1
Als Mikrolisk netjes de verwijzingen op alfabet sorteert, zou ALB daar bij moeten staan, maar dat is niet het geval.
Géén ALB. dat zou betekenen dat er geen (gedocumenteerde) relatie van ALB (als merk) met de fabrikant ERA Watch Co. SA bestaat.
Maar scroll ik verderop in de lijst op zoek naar Nobris… Bingo:
Era is dus de fabrikant van Nobris.
Met het ALB - Nobris - 120 horloge van @basvg is daarmee aangetoond dat het ‘achternichtje’ wel degelijk in Mikrolisk voorkomt, maar er is tevens een nieuw raadsel ontstaan: Is het horloge gemaakt door Alberto SA / Mobaco uit Richterswil met als modelnaam Nobris 120? Of is het ding een door ERA Watch Co. SA / C. Rüfli-Flury &Cie. uit Biel vervaardigd tijdmachientje, met als modelnaam ALB 120? Zo lang als we niet minstens twee andere horloges met een of beide merknamen in handen hebben om het design (kastvorm, gebruikte, kalibers en vooral schrijfwijze van de merknamen op de wijzerplaat) te kunnen vergelijken, zullen we dat nooit meer te weten komen. Of het ding moet ergens herkenbaar opduiken in een catalogus of advertentie met een duidelijke vermelding van de fabrikantennaam of fariekslocatie.
Nog een aardige extra vondst bij deze speurtocht in de Zwitserse horloge merken jungle is dat, al scrollend in de lijst met ERA merken daar ineens een hele rij varianten opduikt van het wel zeer bekende merk EDOX. Zo, dat weten we dan ook al weer: Ook EDOX werd gemaakt door ERA Watch Co. SA in Biel. Als Bas zijn ALB - tje ook een ERA product is, bevindt ze zich dus in goed gezelschap.
Wat met zo’n exercitie in een breder verband duidelijk wordt, met name over de Zwitserse horlogeindustrie uit de periode 1930 - 1960 (ruim genomen) is dat de fabrikanten- en merkregistratie één grote wirwar van namen is. Met onverwachte en soms onwaarschijnlijke kruisverbindingen en relaties tussen diverse merken en fabrikanten.
Naar mijn mening is dat, deels door onderzoek wat ik heb gedaan naar andere merken bij de Zwitserse horloge firma’s, vooral een gevolg van de niet uit te roeien neiging van deze tak van industrie om links en rechts en ongebreideld fusie’s aan te gaan en kartels te vormen. Dit om de ongetwijfeld moordende onderlinge concurrentie van de duizenden merken en merkjes in Zwitserland het hoofd te bieden en tevens om als geheel van de Zwitserse horlogeindustrie te kunnen concureren met de in die tijd steeds sterker opkomende Duitse horloge industrie. Ook daar, met name in Zuid Duitsland, rondom Pforzheim, was er een wildgroei, maar mede daardoor ook een steeds grotere samenwerking en samenbundeling van de vele kleine horlogefabrikanten, die allemaal een vinger in de pap en een hapje van de taart wilden hebben.
De ineenstorting van de branche eind '60 - begin '70 werd zeker niet alleen veroorzaakt door wat we nu kennen als de ‘Quartzcrisis’. De (amerikaanse) uitvinding van het Quartzhorloge en de succesvolle marktpositie van met name de Japanse horlogeindustrie was niet zozeer de oorzaak van de Quartzcrisis, maar mede ook het gevolg van het Zwitserse kartelbeleid. De aanvankelijk peperdure ‘nieuwe’ quartzhorloges werden door geavanceerde productietechnieken in Japan en China al snel spotgoedkoop en de mede door de Zwitserse overheid gesteunde rigide kartelregels en voorschriften die de concurrentie èn de noodzaak tot innovatie verlamden, maakten dat de Zwitsers het gingen verliezen van de kwalitatief hoogwaardige maar véél goedkopere golf horloges met spat op tijd lopende Quartz uurwerken uit het Verre Oosten.
Ondanks dat de kartelvorming met name in Zwiserland eind jaren '60 tot een vrijwel ondergang van de Zwitserse horlogeindustrie leidde, is die kartelvorming nog steeds volop aanwezig.
Ik noem twee namen: Richemond en de Swatch Group. De vele kleine en interessante zelfstandige merken uit zowel Zwitserland als Duitsland hebben in die strijd en ontwikkeling vanaf de jaren '70 daarbij veelal definitef het loodje gelegd.
Lieve lezertjes: Het was dit keer een nogal ín depth bijdrage. Ik hoop toch dat degenen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de horlogerie een indruk hebben gekregen van de reden waarom er zoveel van die mooie Zwitserse en Duitse vintage horloges zo moeilijk te identificeren zijn als het gaat om de herkomst en geschiedenis van het merk wat op de wijzerplaat staat.
Gelukkig zijn er, mede dankzij pioniers als Dr. Roland Ranft van de gelijknamige Ranfft.de site en Dr. Andreas Schröter van de onvolprezen Mikrolisk database veel verbanden en geschiedenis terug te vinden. Zo ook een site als 17juwels.info en nog vele anderen en niet te vergeten de postings van vele enthousiaste leden in ons eigen Horlogeforum. Het is mij een eer en genoegen daaraan mijn bescheiden bijdragen te mogen leveren.
Tot een volgend avontuur maar weer, hopelijk dan met weer veel foto’s en plaatjes.
Lex
8 likes
Fantastisch Sherlock!
Ik had eroverheen gekeken. Wel bij Nobris op Era uitgekomen. Dan zou 1946 goed de meest waarschijnlijke datering kunnen zijn!
Ik begin te vermoeden dat tot de 2e WO veelal fixed lugs gemaakt werden. Zijn springbars inderdaad vaak pas na die tijd gekomen?
Omdat we allemaal gek zijn op plaatjes:
Vaste lugs van mijn Olor, waarvan ik vanmorgen eindelijk de balans weer in orde heb gekregen…
2 likes
Wat een mooi horloge is dat! Alles in rosegold! Kast, plaat, wijzers. Heel bijzonder en dan nog de Cat’s ears lugs! Smullen.
Dat van die vaste lugs kan denk ik wel kloppen, behalve dan dat volgens het Hodinkee artikelen die ik hieronder voor je gelikt heb die dingen kennelijk al in 1929 zijn uitgevonden.
" 1929, Isidor Dintsman Patent Wristwatch Spring Bar"
Ik had er tot voor kort geen documentatie over gevonden, maar dat was omdat ik er ook nog niet echt naar gezocht had. Maar… Google weet bijna alles! Op de input “Springbars for watches - history” kreeg ik als eerste referentie in Google gelijk dit:
en dit:
Prachtige artikelen, moet je beslist lezen, daarna weet je alles over springbars! 
Prachtig stukje horloge geschiedenis.
Ik ging er tot nu toe van uit dat die dingen zo ongeveer medio jaren '30 in zwang kwamen, omdat ik bij oudere pols horloges, die ik nu ook weer niet elke dag tegen het lijf loop, meestal vaste staafjes oftewel fixed bars tussen de lugs aantref.
Zo vanaf medio jaren '40 is het, denk ik, wel steeds meer standaard geworden om springbars te gebruiken. Dat wordt in de artikelen hierboven ook wel zo ongeveer bevestigd.
Eén uizondering: bij sommige specifiek voor militair gebruik ontworpen horloges, dus echt military issued modellen, worden nog steeds fixed lug gebruikt. Om begrijpelijke redenen: in een extreme situatie zou - theoretisch - een springbar nog wel kunnen breken. Bij een met een stalen pen tussen de lugs vast gemonteerde (gelaste?) fixed bar, in combinatie met een echte militaire doorlopende canvas band of tegenwoordig een nato achtige band van een of ander nylon soort weefsel, ruk je denk ik eerder je hand er af dan dat de fixed lug of het bandje het begeeft als je ergens met je horloge (aan een tank?) blijft hangen.
Geef mij dan toch maar een springbar. Ik verlies liever mijn horloge dan mijn hand…
Mooi voorbeeld van een modern military horloge met fixed bars is de CWC British military G10 Navigator: (plaatjes van het web, CWC G10 MILITARY ISSUE WATCH (cwcwatch.com) )
4 likes
Ha! Nou Lex, dit staaltje zoekwerk van jou verdient een meer prominente plaats op het forum!
Typisch, dat ik om 6.30 uur in de ochtend begin aan een half uurtje lezen over de geschiedenis van zo’n futiel object als een springbar!
Maar er zijn wellicht meer van zulke malloten als ikzelf hier op dit onvolprezen forum te vinden…
Die zijn dan vast en zeker even dankbaar voor jouw speurwerk. Het is een beetje een lange weg om te komen tot de conclusie dat inderdaad de springbar vanaf de jaren 40 in zwang is gekomen. Maar hé, dit is nou net wat HF zo aantrekkelijk maakt! Dus: nogmaals dank en vastleggen die link naar dat artikel ( weet je zeker dat je het niet zelf geschreven hebt?)
2 likes
Wederzijds! Wederzijds! Dank voor je aardige woorden.
en: Nee joh, niet zelf geschreven. Ik ken Hodinkee als site waar ik af en toe eens kijk. Vaak doorverwezen door een actief forum lid die daar iets interessants heeft gezien of gelezen. Ik heb wel de indruk dat daar serieus en met aandacht over de horlogerie wordt geschreven. Maar wie er nu eigenlijk precies achter ‘Hodinkee’ zitten weet ik zo even ook niet precies. Ik zoek niet altijd alles tot op de bodem uit…
Noem het maar futiel. Zonder springbars zouden we in 98 % van de gevallen niet in staat zijn om fatsoenlijk en comfortabel een horloge aan de pols te dragen.
Valt in de categorie ‘paperclip’. Wat zou de wereld moeten zonder de paperclip. En wie heeft die uitgevonden dan?
Edit:
Over Hodinkee. Toch maar eens even opgezocht.
In google ingevoerd: ‘Who is Hodinkee’.
Vriend Google kwam ommiddellijk op de proppen met een andere vriend, Wikipedia. Wikipedia is niet altijd even nauwkeurig, maar meestal nauwkeurig genoeg en zeker vaak behoorlijk informatief. In dit geval een one shot hit. Alles over Hodinkee. Dat het woord is afgeleid van het Tsjechische woord ‘hodinky’ wat ‘horloge’ betekent wist ik bijvoorbeeld niet, maar is gewoon leuk om het wèl te weten.
Lees hieronder (voor wie dat wil en wie dat allemaal ook nog niet wist, net als ik) alles over Hodinkee:
1 like
Hoi Lex, je weet ik kijk zelden in het vintage maar als ik dan het avatar logo van de pinguin tegenkom wordt ik toch getriggerd om te gaan lezen. En geloof het of niet, heb echt alles gelezen en nog wat geleerd ook 
. Om te beginnen natuurlijk weer een leuk geschreven topic over Bendix, Zwitsers horloge.
Als ik alles zo lees, weer een hele kluif geweest om alles op te zoeken en natuurlijk het horloge weer netjes toonbaar te maken.
Jij noemt de Bendix haar, ik zou het gewoon HET noemen, pak je alles wat gender is gelijk mee. .
Zal maar niet op alles ingaan want je kent mij, wordt het ook een lap tekst 
.
Maar wat ik nog niet wist is dat quartz oorspronkelijk in de VS ontwikkeld is. Zelf dacht ik altijd dat Japan die ontwikkeld had.
En dan wat betekent Hodinkee eigenlijk, hoe simpel kan het zijn “horloge”.
Verder hebben ze in Zwitserland dus echt liggen slapen toen de quartz op de markt kwam, dachten dus hier gaan we een leuke slag mee slaan en dure quartz op de markt brengen geen rekening houdend met Japan en China. Nu had je het uurwerkje gevonden op mikrolist uit de jaren 50. Zou het niet zo kunnen zijn dat ze er een donor uurwerk in hebben gezet uit 1940? Ook in die tijd was men creatief toch? Oke lang verhaal kort, heb genoten van dit topic 
.
O ja, de commodor heeft de geest gegeven. Had je al gezegd batterij gaat niet lang mee . Over een tijdje maar weer eens kijken in het vintage topic 
2 likes
@Lexaf @basvg Hopelijk gaat het niet tegen de forum etiquette in om jaren oude topics weer wat leven in te blazen, maar na wat slapeloos googlen, leiden alle wegen blijkbaar naar Horlogeforum. Hier een Alb Nobris 113 triple date die mij werd aangeboden. Op basis van de datum raampjes gok ik een Unitas binnenwerk.
De enige andere twee polshorloges die Google wist op te diepen:
Ik vraag me af welke logica achter de “modelnummers” schuilt, de triple date is 113, de overige twee lijken 715 en 9 te zijn.
2 likes
Mooi exemplaar! Ja, het is een klein merk, maar ik ben het al een keer of wat tegengekomen. Ook ooit zonder Nobris, meen ik me te herinneren…
1 like
@Lexaf kan het ook zijn dat Rodania in opdracht van derden (juwelierszaken, importeurs en anderen) merken registreerde in Zwitserland, om de belangrijkste USP: Swiss Made erop te krijgen?
Zodat ze daarmee een totaalpakket aan konden bieden aan iedereen die een plakmerk wilde aanbieden?
1 like
Stuur die lijst eens naar China, kunnen ze daar naam-inspiratie opdoen voor hun plakmerken.
1 like
Ik heb geen idee hoe dat werkte, Dennis. Misschien dat @Maurits wat meer weet hoe dat soort praktijken werkten?
Volgens mij doen ze dat al een poosje in China. Ik kom vaak (opgekochte?) ex Swiss merken tegen die in Chinese handen zijn.
1 like
In tegendeel! Het is altijd leuk om een wat ouder topic weer boven water te zien komen. Andere tijden, andere inzichten, andere en nieuwe commentaren.
Heel mooi, die ALB 113 van jou. Heel apart (voor die tijd zeker) met de datum (pointer date) + dag + maand venster. En nog in een mooie staat zo te zien.
Hoe dat zit met die modelnummers? Geen idee! Verjaardag van de (klein)kinderen?
Zijn die triple dates apart? Ik heb er nog nooit echt een deep dive in gedaan, je komt ze af en toe tegen onder allerlei obscure fifties merknamen, er zijn schat ik een drietal varianten in degene die “vaak” opduiken, telkens de twee datum venstertjes op een andere positie, allicht zijn er een paar verschillende, quasi courante triple date kalibers? Prijzen gaan ook alle kanten uit, maar goedkoop zijn ze zelden.
1 like
Vind ik van wel. Je komt ze, zoals je beschrijft, af en toe wel tegen.maar ze zijn inderdaad meestal ook best duur. Als ze goedkoop worden aangeboden zijn ze meestal stuk. En van een obscuur merk, dus geen spareparts of donors te vinden. Of zouden ze allemaal een zelfde soort kalibertje hebben? Iemand verstand van vintage triple dates?
Lijkt me een mooie voor de themaweken van @fredpanarai1 …
“Laat je triple date horloge zien en vertel er wat over”.
Hup Ferry! 
Volgens mij zijn veel van die obscure triple dates een gevalletje plakmerk, gebaseerd op het gebrek aan variatie in de datum venstertjes.
Iets verder uit elkaar staand zoals de Alb die ik toonde Unitas, dichter bij elkaar is volgens mij vaak een AS 1380. Dat gezegd zijnde, zelfs al gaat het maar om een paar kalibers, het blijft een vrij zeldzame complicatie.
1 like