@Fate_Amenable_To_Change @koekoek @Cav bedankt voor jullie interessante bijdragen!
Prima voor de zondagmiddag 
6 likes
Bedankt! Interessant inderdaad
1 like
Ik vond het een prachtig topic om te lezen, Chris. Dank voor het plaatsen en vooral ook voor het werk dat je erin investeerde.
Wat ik als waardeer in het topic:
Het benadrukt dat quartz geen plotselinge uitvinding was, maar een decennialange ontwikkeling.
Bovensien laat het zien dat Zwitserse merken al vroeg betrokken waren bij elektronica.
Het corrigeert de mythe dat Seiko âuit het nietsâ kwam en toont dat de echte breuk zat in strategie, niet in technologie.
Tot slot plaatst het Swatch correct: niet als Hayekâs redding, maar als ETAâs industriĂ«le antwoord.
De stelling dat de Japanners de crisis niet veroorzaakten maar dat de Zwitsers zichzelf in de problemen brachten, is juist. De Japanners waren innovatief en agressief in hun marktstrategie. De Zwitsers waren traag, intern verdeeld, te luxeâgericht en te weinig industrieel ingesteld.
De Zwitsers waren marktleider in mechanische horloges en vertrouwden op hun bestaande dominantie. Dat is een klassiek economisch fenomeen: wie voorop loopt, denkt dat de toekomst lijkt op het verleden (Kodak, Nokia, IBM en Blackberry. Je benoemd dit terecht als de âwet van de remmende voorsprongâ.
7 likes
Waarom ik nu weer loop te grijzen weet ik niet precies âŠ
het getal 42 spookt wel door mijn hoofd.
in ieder geval heeft die kwartsklokjesrage zelfs de hitchhikersguide gehaald.
https://hitchhikers.fandom.com/wiki/Digital_watch
De gozer die van kwarts Quarz maakte was ook een brilliante marketingstrateeg,
't Klinkt immers een stuk duurder.
2 likes
Zeer informatief en heel goed geschreven. Mijn complimenten!
2 likes
Mooi stuk en heel interessant om te lezen. Bedankt voor de context en nieuwe inzichten. Het is als hoog over geschreven en maakt me wel nieuwsgierig naar de kleinere verhalen, de verhalen van de ontwikkelingen van de manufacturen, zoals hoe Rolex buiten die groep om met zân eigen quartz uurwerk kwam in een volgouden kast. De Texan?
Ik weet van Universal GenĂšve dat ze ook druk aan de slag gingen om een ultra-thin quartz uurwerk te maken.
2 likes
Ik heb de discussie voorgelegd aan AI. Vind ervan wat je wilt, maar ik ben benieuwd of dit de discussie goed samenvat. AI leest het topic, vergelijkt dit met bronnen, en kan enige nuance bieden. Zie het dus vooral niet als een simpel âeven kijken wat er kloptâ, maar een manier om wat hier gezegd wordt te vergelijken met bronnen. Mocht mijn âbijdrageâ niet gewaardeerd worden, dan zal ik deze verwijderen.
De waarheid ligt ongeveer in het midden, maar met Ă©Ă©n duidelijke correctie: de âquartz crisisâ was echt als industriĂ«le crisis, maar niet als simpel verhaal van âJapan vond quartz uit en Zwitserland werd plots overvallenâ.
1. De Zwitsers werden niet verrast door quartz.
Dat punt uit het forum klopt sterk. Zwitserland was al vroeg bezig met elektronische/quartz-horloges: het Centre Electronique Horloger werd in 1962 opgericht, zette in 1967 quartz-prototypes neer bij de chronometriewedstrijden in NeuchĂątel, en de eerste 1.000 Beta 21 quartz-horloges kwamen in april 1970 beschikbaar via 16 Zwitserse merken. (ETHW)
Dus het romantische verhaal âSeiko kwam uit het niets en vernietigde de Zwitsersâ is te simpel.
2. Seiko had wél de commerciële doorbraak.
Seikoâs Quartz Astron 35SQ kwam op 25 december 1969 op de markt als eerste commerciĂ«le quartz-polshorloge, met 18k gouden kast en een prijs van 450.000 yen. (Seiko Watch Corporation)
Maar: dit was gĂ©Ă©n goedkoop massaproduct. Daar heeft koekoek in de discussie gelijk in: vroege quartz was premium/luxe. Zelfs Casioâs Casiotron uit 1974 kostte 58.000 yen, bijna een maand startsalaris voor een Japanse universitair afgestudeerde. (Casio)
3. De crisis kwam pas echt door schaal, prijsdruk en organisatie.
Het probleem was niet alleen âquartzâ, maar dat Japanse en later Aziatische producenten sneller schaalden, goedkoper produceerden en markten pakten waar Zwitserland traag en gefragmenteerd was. Seiko Museum beschrijft dat Japan in 1979 al 60 miljoen horloges produceerde, waarvan ongeveer 55% quartz, en in 1980 Zwitserland voorbijging als grootste producent. Dezelfde bron noemt ook massaproductie in Hongkong, Taiwan en China, prijsdruk op zowel quartz als mechanisch, de dure Zwitserse frank, oliecrisis, stijgende loonkosten en de versnipperde Zwitserse structuur als oorzaken. (THE SEIKO MUSEUM ă»ă€ăłăŒăă„ăŒăžăąă )
4. âEr was geen quartz crisisâ is te hard gesteld.
De Zwitserse industrie kromp enorm: volgens de Federation of the Swiss Watch Industry daalde de werkgelegenheid van rond 90.000 werknemers in 1970 naar iets boven 30.000 in 1984, en het aantal bedrijven van 1.600 in 1970 naar veel minder later. De FH noemt expliciet zowel economische crises als technologische omwentelingen door quartz. (FH)
Dus: er was wel degelijk een crisis. Alleen de naam âquartz crisisâ legt te veel gewicht op Ă©Ă©n oorzaak.
5. Koekoek heeft gelijk dat goedkope mechanische concurrentie óók belangrijk was, maar âmeer dan quartzâ is moeilijk hard te maken.
Goedkope mechanische horloges, pin-lever/Roskopf-achtige segmenten, Timex, Citizen, Seiko en Junghans zetten al druk op het Zwitserse volume-segment. Maar bronnen wijzen vooral op een combinatie: goedkope quartz én goedkope mechanische/elektronische massaproductie én valuta/economie én Zwitserse inefficiëntie. Europa Star formuleert het scherp: de crisis was in hoge mate economisch en organisatorisch; quartz maakte het erger, maar was niet de enige drijvende kracht. (europastar.com)
6. Over Hayek vs ETA/Swatch: ook daar ligt de waarheid in nuance.
Het forumlid dat zegt âHayek heeft niet in zijn eentje de Swatch uitgevondenâ heeft gelijk. De technische oorsprong lag bij ETA, met Ernst Thomke, Elmar Mock en Jacques MĂŒller; volgens een TIM Review-artikel kwam Hayek pas later en was hij niet de uitvinder van de Swatch. (timreview.ca)
Maar Cav heeft óók gelijk dat Hayek belangrijk was voor de herstructurering, fusie en strategie rond ASUAG/SSIH/SMH. Swatch Group zelf beschrijft dat Hayek de strategie ontwikkelde, de bedrijven samenbracht en dat de Swatch onderdeel werd van die herstelstrategie. (Swatch Group)
Kort gezegd:
De beste lezing is: geen pure quartz crisis, maar een Zwitserse industriecrisis waarin quartz de zichtbaarste katalysator was. De Japanners âveroorzaaktenâ het niet alleen; ze waren vooral sneller, schaalbaarder en commerciĂ«ler. De Zwitsers hadden de technologie, maar niet snel genoeg het productieapparaat, de prijsstrategie en de organisatie om de massamarkt te houden.
4 likes
Dat was nou net de teneur van wat ik geschreven had inderdaad, en vervolgens de feedback van een paar anderen er omheen.
Maar in alle eerlijkheid hebben wij die neiging toch, eerlijk gezegd. Zo is de stoommachine toch uitgevonden door James Watt, nietwaar? Maar ja, dan gaan ze voorbij aan 1800 jaar ontwikkeling die in het oude Griekenland begon.
5 likes
Bedankt voor het mooie verhaal.
Leuk om te lezen.
Vond het een hele opluchting de Quartz duiker die liep tenminste op tijd.
In mij jeugd.
3 likes
Mooi en duidelijk verhaal.
1 like
Informatief stuk 
1 like
Dankjewel, fijn, leuk, onderhoudend.
Leuk geschreven weer, fantastische schrijfstijl 
3 likes
Complimenten Chris. Als ik je bij je naam mag noemen.
I.m.o sla je de spijker op zijn kop hiermee.
Alle reacties zijn precies zoals je het neergezet hebt alleen dan verdraait en over AI hebben we het als eens gehad. 
https://www.nu.nl/binnenland/6401544/chatgpt-leidt-tot-meer-nepbronnen-in-nederlandse-onderzoeken.html?fbclid=IwVERDUASy3QNleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR46n6dt-RgDmbI6Rq9-84vEh6iA5RNc8W2LpPqAIzoxYn4I7bE7gqbQjw5nqw_aem_WjwincuaTOwDbEmbZd2IpQ
2 likes
Trouwens, hier nog even op terug komend⊠Sommige dingen had ik in mân hoofd, sommige dingen kon ik ook wel vinden door platweg te zoeken, maar ook ik heb ChatGPT gebruikt om sommige andere dingen te achterhalen, en er dan de bron bij gezocht.
LLMs zijn tenslotte getraind op veel bronnen, maar worden ook omringd door ecosystemen van web crawling agents die ook zoeken, en bepaalde vragen zijn makkelijker in natuurlijke taal aan een LLM te stellen dan platweg te zoeken met een query, zeker ook als de informatie over veel bronnen verspreid staat.
Je moet er altijd bij blijven, en altijd blijven controleren of de AI geen onzin verzint of bronnen gebruikt die ik als dubieus ervaar, dat is een feit. Maar bijvoorbeeld lijsten van merken die met het CEH te maken hadden, en chronologie van bepaalde dingen zoals de geschiedenis van activiteiten van het CEH zijn nu eenmaal goed uit een LLM te trekken, om dan na controle gebruikt te worden in een lopend verhaal.
Ik zal de tekst nooit klakkeloos kopiëren of door een AI laten schrijven, maar als toevoeging op zoekmachines en voor herstructurering van bestaande informatie heeft een LLM zeker een plaats in het geheel als klein onderdeel van een grotere gereedschapskist aan informatie vergarende systemen.
Langzamerhand accepteer ik dat ik een luddiet ben. Luddieten zijn misverstane mensen. Ze kwam niet op omdat ze tegen technologie waren, maar ze kwamen op als groepering omdat de manier waarop technologie ingezet werd hun niet beviel wegens ethische bezwaren. Dat betekent niet dat er met het juiste gebruik en de juiste governance geen muziek in zit, ook volgens de luddieten zelf niet.
Natuurlijk mag dat. 
6 likes
Inderdaad. Ik gebruik het voornamelijk voor het snel lezen en afzoeken van paginaâs. En dan inderdaad de bron erbij houden. En ik zal het er altijd bijzetten als ik iets door ChatGPT heb gehaald.
1 like
Hoi Chris, als eerste bedankt voor je seintje . Wat een goede inkijk in zowel de quartz ontwikkeling en de Quartz (crusis). Mooi geschreven en daarnaast ook leerzaam en je weet Chris ik schrijf het zelf en niet AI 
Maar heb echt alles gelezen, zowel jouw verhaal alsook de reacties.
Maar toch, ja zeker toch. Was er een quartz crisis, of moet ik zeggen een Zwitserse quartz crisis.
Heel goed in je verhaal was ook de ontwikkeling van Quarts en electron, daar begon het idd allemaal mee. Je had het erover dat veel Zwitserse bedrijven dom waren, helemaal mee eens. Veel bedrijven bleven vasthouden aan het conservatief denken dat Zwitserse horloges het beste in de horlogerie waren/zijn, wat tot gevolg had dat veel Zwitserse bedrijven vasthielden aan het (feit) dat er niets beters is dan een Zwitsers horloge. Niet mee wilden innoveren met de Japanse quartz horloges.
Natuurlijk waren de eerste heel duur, zoals bij veel produkten die men ontwikkelt en dan op de markt brengt. Uiteindelijk moet de schaalvergroting en goede marketing de prijs gaan drukken.
En juist daar, bleven de Zwitsers achter, zoals jij het noemt TRAAG!!
Men mag het oneens zijn dat er geen quartz crisis was, zelf kijk ik gewoon naar harde feiten en dan doel ik op de Zwitserse horlogerie. Veel bedrijfjes gingen over de kop in Zwitserland, waardoor er natuurlijk veel minder mensen werkten in de jaren 70-80 en 90. Nog steeds denk ik dat er bedrijven zijn in Zwitserland last hebben van het hele quartz gebeuren. Natuurlijk waren ze in de andere landen ook niet gek en pakten het wel snel op.
Maar de Swatchgroep was echt niet achterlijk, wel wat laat maar toch. Niet alleen maar je richten op luxe horloges, maar ook horloges voor de gewone man. Nu heb ik ook een Skin swatch, kostte een drol. Volgens mij in 92 zoiets van 90 gulden
Kortom, je kunt spreken van een Zwitserse quartz crisis en niet feitenlijk van een quartz crisis wereldwijd. Misschien schrijf ik nu totale onzin, voel totaal geen schaamte maar doe het wel zonder AI
Gelukkig dat automaten niet in 1 adem genoemd worden met quartz!
Maar nogmaals Chris, heel leerzaam en onderhoudend topic. Grote waardering voor jou en de reacties van de anderen
En er mag geschoten worden op mijn reactie, kan best wel wat hebben hoor
5 likes
Mooi geschreven verhaal.
Ik ben zelf niet zo thuis in de materie, maar het klinkt verrassend hetzelfde als de ontwikkeling van de digitale camera, welk de amerikanen (Kodak) de nek om heeft gedraait, terwijl Kodak ook voorop liep qua techniek.
Alleen het doorpakken ontbrak hier ook. De aziaten pakten wel door.
1 like
Was ooit AT&T en is tegenwoordig Nokia, en oh jongens wat zou de wereld er anders uit zien zonder wat ze daar allemaal ontwikkeld hebbenâŠ
2 likes
Interessant. Bedankt voor het neerpennen. Weer nieuwe inzichten gekregen. Bedankt