De eerste quartz-chronografen van Seiko (uurwerk 7a28) waren ook van rond die tijd, begin jaren '80. Één of twee varianten waren ook titanium.
1 like
Ik ben niet zo thuis in Seiko qua originele bronnen, dus ik durf er geen jaartal aan te koppelen.
1 like
Ik schreef op WUS al eens uitgebreid over crystallized titanium, en later ontdekte ik dat het stiekem al bijna zo oud is als titanium horloges zelf.
Het beste moderne voorbeeld is deze limited Zelos Swordsfish.
Maar er is dus niets nieuws onder de zon, want al in 1973 liet het Zwitserse Métaux Précieux S.A. een prototype zien van crystallized titanium op Basel.
Zoals je kunt lezen, met titanium kast én band (én wijzerplaat), dus in die zin ook veel eerder dan de Porsche Design Chronograph, maar nooit in productie gegaan zover mij bekend. En zoals op de foto’s te zien lijkt het alsof het een soort armband model is, waarbij je de tijd aan de zijkant afleest.
Overigens is kristallisatie van titanium normaal gesproken juist iets dat je wilt vermijden. Als je titanium namelijk gaat nitreren (het oppervlakte harder maken door gasdiffusie), kan door het proces en de hitte ook lichte kristallisatie ontstaan, waardoor gepolijste oppervlakken weer ruw worden voor het oog. Daarom zijn geharde titanium horloges - zoals de IWC GST modellen - niet gepolijst. En daarom zijn gepolijste titanium horloges - zoals van Grand Seiko - niet gehard in de zin van genitreerd, maar krijgen ze alleen een coating (d.m.v. ion-plating). Tot nu toe is alleen Citizen erin geslaagd om gepolijste oppervlakken te combineren met nitreren, daar zijn speciale patenten voor, maar de marketingterm is Duratect MRK. En dat werkt uitstekend, zoals hieronder te zien op deze PMV65-2271.
7 likes
Het prototype van crystallized titanium daargelaten, waren vroege titanium horloges vooral tool watches, niet echt sieraden voor mannen, de elegantie was ver te zoeken. Daar kwam in 1984 verandering in met deze Seiko Dolce:
Een siervolle kast met bol saffierglas, elegante schakels, en bescheiden afmetingen. Ja, je kijkt hier echt naar een horloge voor heren, de damesversie was een slag kleiner.
Drie jaar later in 1987 introduceerde Citizen de Attesa-lijn die volledig uit titanium horloges bestond. Het vlaggenschip was een concurrent voor de Seiko Dolce (hoewel Citizen al concurreerde met Dolce via de Exceed-lijn). We zien wederom een elegant ontwerp, met een iets bol saffierglas, en ik zie er ook invloeden van de Porsche Design Ocean 500/2000 in.
Dit horloge komt in recente jaren vaak terug in de marketing van Citizen als mijlpaal in hun titanium historie.
De Seiko heb ik nog niet aangeschaft - ik ben nu eenmaal een Citizen fanboy - maar van de Attesa heb ik er wel een paar…
Het exemplaar links met de donkere wijzerplaat was de Europese versie - en geen Attesa - die kreeg geen saffierglas om vermoedelijk de kosten te drukken, maar er werd wel voor geadverteerd in magazines om de Citizen Titanium Collection te promoten:
Ik heb het als thread titel simpel gehouden met 1970-1990, maar vanaf 1987 ging Citizen echt vol inzetten op titanium horloges, vandaar dat ik de nadruk leg op 1970-1987, want vanaf 1987 kwamen er zeer veel nieuwe titanium Citizens op de markt (zoals de complete Attesa-collectie in Japan), en was de bijzonderheid er wel een beetje af. En tegen mid jaren 90 maakte Jan en alleman titanium horloges, die periode vind ik dan ook niet zo boeiend, bovendien ben ik geen fan van de designstijl in die tijd.
Ik heb nu dus zo’n beetje de hele periode 1970-1987 gedekt, en ik blijf benieuwd of ik significante horloges en merken gemist heb, dus hopelijk weet iemand me te verrassen!
7 likes
Omdat onze @Nelson zelf de weg naar dit draadje nog niet heeft gevonden, help ik even een handje. Zijn zeer exclusieve Aqualand C026 uit de eerste productiebatch van oktober 1985:
Op dit titanium horloge zit enerzijds een titanium nitride coating (zoals ook op de Seiko Tunas), en anderzijds de black spray die ik eerder heb gepost.
Overigens begon Citizen al in 1977 met titanium nitride coatings d.m.v. ion-plating. Deze horloges hadden de benaming “mirador”, dat is Japans-Frans voor miroir d’or, gouden spiegel. En ja deze (rvs) horloges waren echt gouden spiegels, zoals te zien op deze onbewerkte foto van een mirador horloge in de zon, het gepolijste en gecoate oppervlak is letterlijk oogverblindend!
4 likes
Net binnen - ja, ik wil mijn collectie en niet-meer-gedragen-stapel echt uitdunnen, maar dit moest even - is deze Citizen 2852-266048 uit juni 1985:
Op de achterzijde is vermeld: “base titanium tin’, maar het is mij niet duidelijk of de kast en de lunette (en de kroon) van verschillende materialen zijn gemaakt, dus respectievelijk titaniumnitride en titaniumcarbide. Maar fraai is-ie sowieso!
2 likes
Beste Promaster, het is duidelijk wie hier het meeste kaas van heeft gegeten…
Dankjewel voor de wijze les en de informatie.
Wie heeft het wiel uitgevonden?
Jij zal er vast een antwoord op hebben.
Voor mij staat plezier van deze oude klokjes voorop en uiteraard mag je altijd aanvullende info verstrekken 
3 likes
Mooie Sporte 300M! Ik heb er nooit een in handen gehad, maar ik vermoed dat de bezel op deze modellen rvs is, met een TiN coating. Een deel van de titanium Citizens uit deze tijd hebben ook gewoon een glanzende caseback van rvs, zonder dat dit vermeld wordt. Als we bijvoorbeeld kijken naar de Sporte 300M zonder gouden bezel, dan zien we duidelijk een andere kleur van het materiaal. Bovendien is zulke scherpe knurling lastig te doen met titanium. De schroefkroon zal ook rvs zijn, net als op de Aqualands. Titanium carbide zit er in ieder geval niet op of aan.*
Verwarrend genoeg staat op deze horloges ook gewoon BASE TITANIUM TIN, terwijl ze wel een afwijkende case code hebben (266307 zonder goud, 266048 met goud).
Nog verwarrender, op de caseback van horloges zonder gouden accenten staat meestal BASE TITANIUM TI, maar op bijvoorbeeld de tag stond dan wel weer TIN, maar de TIN op de tag verwijst dan naar het nitreren van de kast, dat is althans mijn lezing.
De Sporte 200M uit 1983-1985, heeft gewoon een rvs caseback, en er staat dus BASE TITANIUM TI, ondanks de gouden accenten.
En ik heb een keer een NOS exemplaar te koop gezien, en dan zie je hoe goudgeel ze echt waren. Toevallig dezelfde productiebatch, december 1983.
Kortom, af en toe was het een beetje inconsistent bij Citizen wat ze wel en niet op een horloge zetten.
*Er waren wel horloges met alleen een titanium carbide bezel in de jaren 70, maar dat zag er dan bijvoorbeeld zo uit:
Of tegen het eind van de jaren 70 zo:
Dus simpele vormen (geen scherpe punten), makkelijk te polijsten en daardoor heel glimmend.
En om de verwarring compleet te maken; de latere Duratect coatings, zoals standaard “Super Titanium” aka Duratect TIC, zijn ook titanium carbide, maar niet gesinterd titanium carbide poeder, maar ion-plated titanium carbide, iets totaal anders dus, maar chemisch verwant.
4 likes
Enorm interessant,bedankt voor het delen.
2 likes
Deze zeldzame Citizen Walter Wolf Diver van titanium uit maart 1983 is gister verkocht op Yahoo Japan, gekocht door een Braziliaan zoals de meeste vintage Citizen divers tegenwoordig. Een groepje verzamelaars/handelaars daar heeft diepe zakken en koopt bijna alles wat zeldzaam is.
En de veiling van deze 300m Diver loopt morgen af, het horloge is van 1989 en ‘mag’ dus nog net in dit draadje. Hij is een stuk minder zeldzaam, en ik heb er ook een gehad. Als ik moest gokken, zou ik zeggen dat deze al d.m.v. metal injection molding (MIM) is gemaakt.
Zoals op deze twee horloges te zien is, hadden de divers van Citizen in die tijd een caseback waarop je kon aangeven met een ponsje wanneer de batterijwissel werd gedaan, maar deze ‘battery exchange calendar’ werd niet door iedere horlogemaker benut.
6 likes
Mooi logo vind ik dat WW, jammer dat het niet ook op de wijzerplaat is gezet. Ik heb zelf een Citizen Walter Wolf driehander, geen titanium 
1 like
Ik vond deze nog. Loopt bij mijn weten nog wel, ondanks de (batterij lekkage?)schade bij de wijzerplaat.
6 likes
Ik heb er hier ook twee van, maar heb nog niet geprobeerd of ze het nog doen, het is meer voor de heb. Een leuke compacte diver, maar ik ben verder niet zo van de divers. Er zijn er wel veel van gemaakt, met meerdere productiebatches tussen juni 1983 en februari 1985, dus ik denk dat ze wel populair waren.
Vandaag is deze 800m TIB-IG verkocht in Japan voor een fractie van wat ze normaal opleveren. Kennelijk zat iedereen te slapen (ik lette ook niet op).
Hij was niet in al te beste staat, maar 52,600 yen is niet echt veel geld (momenteel zo’n €300). Dit horloge had dus al de combinatie TIB-IG in april 1984, dat is anderhalf jaar vóór de C026 Aqualand. De toepassing van alleen TIB (zonder IG) was al in april 1983 op het horloge dat ik eerder toonde:
4 likes
Man man man Ferry, diep dieper diepst.
Ik houd erg van dit materiaal. Vooral het oude spul. Dat carbide materiaal, obscuur en zo duurzaam. Jammer dat het zo breekbaar is.
De exceed lijn heeft hele mooie tank modellen.
En als je van fout houd, ook met geïntegreerde band.
Ja, en nog een leuk weetje, de eerste Exceed tank modellen uit 1977 hadden nog geen Exceed op de wijzerplaat staan. Ze zijn UHAG, ik heb een triootje van deze eerste Exceed, op deze foto staan er twee.
Er viel me wel iets op aan een van de exemplaren, namelijk verkleuring van het materiaal. Dat komt denk ik door de binder (het materiaal dat de TiC of TiN deeltjes bij elkaar houdt).
Hoe het ook zij, hier de Exceed pagina uit 1977 met de betreffende tanks.
Close-up van de tekst rechtsonder:
Hier gebruikten ze nog de marketingterm Diabright, die ben ik verder nergens tegen gekomen.
De twee ronde modellen bovenaan de pagina heb ik trouwens ook, hier een wrist shot van de UHA variant (de enige UHA dat jaar), die een bijna lichtblauwe tint heeft:
En al deze Exceed modellen hadden al saffierglas in 1977!
7 likes
Mooi stuk weer Ferry. Welk model is die Crystron?
En die verkleuring? Zou je die er af kunnen poetsen?
