Gisteren. Zaterdag. Slecht weer. Regen, koud, nat. Lekker binnen blijven. De bel gaat. Een vriendelijke Post NL bezorger aan de deur (jawel, die zijn er echt ook nog!) met een héél klein pakje.
Oh ja, uit Zweden. Ik herinnerde mij dat ik weken geleden iets bij Tradera gekocht had. Een knutselprojectje. Het kon alleen met standaard postzegelpost verzonden worden. Geen keuze, alleen PostNord Zweden en voor Nederland standaard PostNL. Geen bevestigingsmail, geen verzekering, geen tracking. Met het risico dat het nooit aan zou komen heb ik er toch maar op geboden… en ‘gewonnen’, voor een lief prijsje en weinig verzendkosten. Het ding was al een poosje onderweg en eigenlijk al weer een beetje vergeten. Omdat er geen Track & Trace was dacht ik al dat het weer eens in het grote-zwarte-post-verzend-gat was gevallen, maar… daar was ie dan toch.
Inhoud van het ieniemienie doosje: een in bubble folie en veel plakband gewikkeld oud, nogal afgekloven Suverän bullseye horloge op een raar metalen bandje waarvan niet zeker was of het wel zou werken. Ik schatte het uit de jaren 50. Ik hou wel van die oude Zweedse military style horloges, dus ach, waarom niet. Ik had de laatste Rikketik gemist omdat ik een beetje ziekjes was en had daarom een paar tientjes ‘horlogegeld’ over die ik van mezelf nog mocht besteden.
Wat er uit het pakje kwam leek goed op de foto’s van de Zweedse verkoper:
Omdat het gisteren toch een druilerige verveeldag was - welnee, ik verveel me nooit! - ging ik met het zojuist bezorgde ding maar meteen aan de slag.
Verrassing: Twee keer draaien aan de kroon en de oude Suverän begon gelijk te lopen! Het wijzerverzet werkte ook en de uitlijning van de wijzers was o.k., netjes strak op 12 uur. De caseback eraf en even naar het uurwerk kijken. Dat zag er zeer netjes uit. De configuratie zag er bekend uit en al snel wist ik dat het een AS 1187 moest zijn. Volgens de Ranfft Pink Papers inderdaad uit ca. 1950.
De herkomst van het merk is niet helemaal duidelijk omdat ook Mikrolisk niet altijd helemaal eenduidig is, maar ik hou het er op dat als Mikrolisk, dat soms moeite heeft met diakritische tekens zoals een a met een umlaut en dan Suveraen schrijft in plaats van Suverän. Als ik daar rekening mee houd, dan kom ik uit bij Ogival SA van René Brandt
René Brandt. Let op: dus niet de Louis Brandt van de Omega horloges. Maar wel ook de fabrikant van de Ogival horloges en dat was destijds echt een goed kwaliteitsmerk. Ik hou het voorlopig op de bekende combinatie van Zwitsers horloge voor de Zweedse markt. Pikant: Er bestaat een destijds speciaal voor de Zweedse markt gemaakt Omega horloge, dat zeer gezocht is en dus duur en dat als modelnaam:… Suverän heeft. Concurrentie? Merkvervalsing? Louis Brandt en René Brandt familie?
Ik ga het even in het kader van dit artikel lekker niet uitzoeken, maar het is wel een grappige samenloop van toevalligheden.
Terug on topic: Technisch was alles dus eigenlijk met mijn knutsel aankoopje best in orde. Er was zo te zien waarschijnlijk niet onverantwoord aan gesleuteld, het ding was alleen intensief gebruikt en gedragen.
Dat gaf de burger moed, want ik ben niet zo getalenteerd om defecte uurwerkjes te repareren en ik wil ook niet steeds maar een beroep doen op mijn horlogevriendjes van het Forum om te proberen dat voor mij in orde te krijgen. Dus als ik het opknappen van zo’n oud wrakje kan limiteren tot het kastje, het glaasje, eventueel een nieuwe kroon, soms een nieuwe opwind as en een nieuw bandje kan ik het hele project ‘in eigen beheer’ uitvoeren en hoef ik daarvoor niet bij anderen te zeuren om een klusje voor me te doen. Soms doe ik dat natuurlijk wel en dan is het plezier om een weer goed lopend horloge terug te krijgen er niet minder om, maar ik wil dat wel beperken voor als het echt nodig is. Met bij deze mijn eeuwige dank voor als het weer eens echt nodig zou zijn… 
De binnenkant was in orde. Wat vond ik aan de buitenkant? Een raar metalen ladder bandje. Dat haalde ik er gelijk af. Het glaasje was gekrast en gebarsten en rijp voor de kliko. Daar hielp geen polijstbeurt meer. Geen probleem, zo’n glaasje is eenvoudig te vervangen. Het enige echte probleem dat overbleef was het behoorlijk versleten en aangetaste kastje. Het chroom was aan alle randen en hoeken verdwenen en het er onderliggende base metal / messing was met diepe putten ingevreten. Eigenlijk niet meer te redden met polijsten en eventueel opnieuw (laten) verchromen. Dat zou zoveel inspanning en werk vereisen dat het viel in de categorie ‘lastiger van sterven als van begraven’ - zoals een goede oude vriend van mij vroeger wel eens opmerkte als zich een taak voordeed die niet te realiseren was.
Ik besloot dat er gezocht moest worden naar een passend ‘nieuw’ kastje wat er iets beter uitzag. Goede hoop, want ik heb een hele doos vol lege horlogekastje in meer of mindere staat van ontbinding. Maar, daar zat geen enkel passend kastje tussen.
Toen brak er een moment aan waarop ik me realiseerde waarom ik nooit de postcodeloterij win. Er is mij namelijk en kennelijk een ander gelukslot beschoren. Want… op mijn werkblad lag in een hoekje met wat losse spulletjes die ik nog moest opruimen nóg een leeg horlogekastje. Overgehouden van een horloge dat onlangs was gesloopt om te dienen als bron voor donor onderdelen. Toch even proberen. Hmmm… zelfde vorm, zelfde maatvoering. Even proberen… En ja hoor! Het kaliber paste er in alsof het er in hóórde! De binnenmaten waren correct, de plaats en hoogte van het gat voor de stift precies goed, tube voor de kroon passend.
Ik heb dit soort gelukjes wel eens vaker gehad, maar ik blijf me er over verwonderen hoe het mogelijk is met al die duizenden verschillende horloges en horlogeonderdelen die er in het wereldje van de horlogeknutselaars rondzwerven. En dan ligt het ding wat ik zoek gewoon klaar op mijn werktafel.
Het paste, het kastje was behoorlijk viezig, maar daarvoor hebben we een ultrasoon reinigingsmachientje. Er was één nogal opvallende afwijkende eigenschap: het kastje was niet verchroomd of van staal, maar Gold Plated. Nu heb ik in mijn collectie nog een paar van die klassieke bullseye horloges met een ‘militaire’ wijzerplaat, die ook een vergulde kast hebben en dat vind ik helemaal niet verkeerd staan. Hieronder twee voorbeelden uit mijn verzameling: een Fulton uit ca. 1950 en een mogelijk nog iets oudere lekker primitieve Expert met Brac 39 penanker, waar ik nog steeds geen passende secondenwijzer voor heb kunnen vinden.
Conclusie en besluit: de Suverän krijgt een nieuwe jas: een gouden!
De rest van het verhaal is snel verteld. Het wat smoezelige goudkleurige kastje gaat een kwartiertje bij 60 graden in de ultrasoon en wordt daarna samen met de rvs caseback netjes opgepoetst. De goldplating is nog aardig intact, dus het ding glimt al snel weer als een pareltje in de maneschijn (de uitdrukking is ietsje anders, maar dat mag ik hier niet zeggen, denk ik). Een passend glaasje uit de voorraad is snel gevonden en geplaatst. Het kalibertje gaat in de kast, stiftje terug gezet en er wordt getest of opwinden en wijzerverzet het nog doet. Dat doet het.
Dan nog een bandje. Oh… de lugmaat is 17 mm. Dat is altijd een lastig maatje. Als je dan geen zin hebt om zelf een bandje te maken, wat ik wel kan, maar ik heb er dus niet altijd zin in, dan moet je je meestal behelpen met een wat krap uitgevallen 18 mm bandje of een wat ruim bemeten 16 mm exemplaar. Die misfits heb ik even niet in voorraad, maar, dank zij het nooit-winnen-van-de-postcode-loterij-syndroom heb ik wèl; één 17 mm bandje in mijn voorraadje! Het moest zo zijn. Toeval bestaat niet.
Dat bandje gaat er dus op, en het bruine gladde leer maakt een aardige combi met het goudkleurige kastje en de beige wijzerplaat.
Het geheel gaat er dan zó uitzien:
Meer dan dat ik blij ben met het resultaat kan ik er verder niet over vertellen. Ik hoop dat jullie, beste HFferjes, plezier hebben in het lezen en plaatjes kijken van mijn zoveelste van toevalligheden aan elkaar hangende horloge opkalefater verhaal en sluit hiermee dit relaas af.
Nog één ding: dat rare metalen bandje is niet de kliko ingegaan, maar schoon gesopt in de ultrasoon. Ik gooi zelden iets weg, je weet maar nooit. Het is mogelijk toch een bijzonder of ongebruikelijk ding en mocht iemand op zoek zijn naar zo iets of het kunnen gebruiken, mag hij of zij zich melden met een PB-tje en dan stuur ik het op of mag het afgehaald worden.
Tot een volgend avontuur en voor straks: welterusten!
Lex
