Waar deed dat ding me aan denken?
Hieraan:
Maar het kleine, wat smoezelige horloge wat ik vond, behoefde geen 2, 3 of 4 duizend euro te kosten. Nee, voor 10 Euro mocht ik hem (of haar) meenemen.
Verkoopster: “Ach meneer, ’t is een oud dingetje hè, meestal zijn ze stuk hoor."
Ik: “Wat wilt U er voor hebben?”
Zij: “Geef maar een tientje”
Ik”: "Nou, daar ga ik niet over discussieren, daar wil ik ‘m wel voor hebben, misschien kan ik ‘m nog wel repareren”
Zij: “Is goed hoor, veel plezier ervan en succes er mee”
Wat is het? Merkloos, zilveren kastje. Gekeurd 0.935 zilver( 0.925 is Sterling!). Goed lopend cylindergang uurwerkje. Vies niet passend bandje. Zilveren kastje ook vies. Wijzerplaatje ook vies. Glaasje niet goed passend en gescheurd.
Het uurwerkje kon ik niet helemaal scherp identificeren, maar dankzij de Pink Pages van Ranfft en wat plaatjes kijken in de digitale kopie van de Paulson catalogus kon ik het op mogelijk een van deze drie uurwerkjes determineren.
Er zijn bij alle drie de voorbeelden details die me doen twijfelen. Het FHF 11’’’ uurwerkje is te groot, want bij mijn exemplaar slechts 9 ¾’’’. Wel is het typische schroefje op het veertonrad hetzelfde, dat zie je bij vrijwel geen enkel ander voorbeeld terug. De twee uurwerkjes die ik in Paulson vond zijn wel 9 ¾ ligne groot, maar daarvan klopt de brug van het centrale rad niet helemaal en is dus ook de positie van het rad daaronder niet helemaal hetzelfde. Het mij volstrekt onbekende Menzoni 2 kaliber (niet in Ranfft en ook nergens anders terug te vinden) lijkt er nog het meest op.
Als ik zoek naar ‘Menzoni 2 watch movement’ vind ik een artikel over ‘Movement Identification’ van Vintage Watchstraps
https://www.vintagewatchstraps.com/movements.php#manzoni
Daar lees ik iets over een Manzoni / Arogno uurwerk, dat mogelijk hetzelfde merk behelst als hetgeen in Paulson’s als Menzoni wordt vermeld. Het Menzoni werkje in Paulsons lijkt wel het meest op mijn exemplaar. Bij de Arogno uurwerken in de Pink Pages van Ranfft vind ik dan weer helemaal niets.
Conclusie: een zeer onbekend uurwerkje en dus dito horloge. Daarom vrijwel per definitie zeldzaam. Leeftijd: ik schat jaren 20 van de vorige eeuw. Dus misschien wel meer dan honderd jaar oud en daarom ‘antiek’. Een gevalletje ‘Kunst & Kitch’, misschien.
Een avondje poetsen. Middenkast, bezel, achterplaat, allemaal zilver. Echt massief zilver is dankbaar materiaal! Het glanst zoveel mooier dan de gebruikelijke witmetalen zoals staal, nikkel en chroom. Maar vrijwel zuiver zilver met een gehalte van 935 op de 1000 gram is ook heel zacht en kwetsbaar. Gezien de mogelijke leeftijd nog verrassend gaaf, evenals de (waarschijnlijk ook zilveren) wijzerplaat, die wat geoxideerd was, maar die ik niet verder schoon durfde te maken om de becijfering niet te beschadigen. Er hoort, denk ik, een licht gebold mineraal glaasje op, maar dat had ik net niet in de gewenste maat. Ik had een 22.0 mm en een 22.2 maar er paste slechts een 22.1 millimeter op. Dat ga je dus in mineraal glas niet even op maat maken. Ik had nog wel een 22.2 plexi lentille glaasje dat ik een fractie kleiner kon maken en dat er daarna goed in paste. Daarmee stel ik me voorlopig dan maar even tevreden.
Verrassend genoeg hoefde ik aan het stokoude cylindergang uurwerkje niets te doen! Het liep gelijk toen ik het ding vond en het loopt op tijd (nu al 4 dagen!). Ik weet dat je zo’n oud kaliber dan eigenlijk toch een servicebeurt moet (laten) geven. Maar zo’n cylindergang werkje is ook uiterst kwetsbaar en er is waarschijnlijk geen passend schroefje meer voor te vinden, laat staan kwetsbaarder onderdelen zoals een balans, balansveer of diverse tandwieltjes. Ik heb mij dus maar beperkt tot het op de lagertjes aanbrengen van een klein druppie wasbenzine, om eventueel ingedikte olie weer wat los te krijgen. Daar reageerde het werkje positief en dankbaar op want zodra de (verdunnende) benzine de asjes bereikte, na een paar seconden, ging de amplitude van de balans zichtbaar omhoog. Op een Timegrapher is dat moeilijk in beeld te krijgen, omdat een Weishi 1900 niet of nauwelijks reageert op een cylindergang uurwerk. Ik vertrouw daarom maar op mijn ogen en ga verder niet aan dit oude uurwerkje sleutelen.
If its not broke, don’t mend it!
Het bandje dat aan het horloge hing was niet passend, te smal, vies, oud en kapot. Categorie Kliko. Na enig zoeken vond ik in mijn voorraadje ‘nog te repareren oude gebruikte vintage bandjes’ een nog bruikbaar op te knappen donkerbruin hagedissenleren exemplaar dat passend te maken was op de 12 mm (zilveren) aangesoldeerde draad lugs (zoals je dat ook wel ziet bij tot polshorloge omgebouwde -dames - zakhorloges). Leuk ook wel, zo’n oud maar nog mooi bandje op een zo oud horloge.
En toen, na een paar uurtjes knutselen, had ik een klein, eigenlijk damesmaatje, maar voor mijn pols nog aanvaardbaar antiek horloge in handen en ook even aan de pols. Klein, maar het kon nog net. Ik zal het niet, of zeker niet vaak dragen, want veel te kwetsbaar, maar het is een fraai collectors item dat zeker niet zal misstaan in het rariteiten afdelinkje van mijn collectie.
Nu het er weer netjes en heel uitziet valt er iets op: kijk naar de foto’s hieronder.….
Zeg nou zelf: merkloos, maar toch helemaal Franck Müller ‘Avant la lettre’?
Oh ja, zelfs het kroontje is van zilver!
Veel plezier met lezen en plaatjes kijken. Tot een volgend avontuur.
Lex










