NOA: Hugex Valjoux 77

Iedereen zal het wel kennen zeker, horloges die blijven liggen. Deze Hugex met valjoux 77 in en daterend uit de 2e helft van de jaren 40 lag hier al 4 jaar. Weggelegd o.w.v. de vele brokken in de mechaniek en dan eens het weggelegd is, 'vergeet" je zoiets nogal eens. Echter nu op het einde van de rit, komen al die brokkenprojecten weer boven drijven. Dus zullen we er maar aan beginnen.

Dit is de beginsituatie van de balans

Vanzelfsprekend zijn dan ook de rubis geraakt, flink geraakt :joy:


Niets aan te doen dan een nieuwe balans te steken en de rubis te vervangen





Ik test dan steevast de nieuwe balans onmiddellijk in het werk op hoogtespeling en zijdelingse speling

Bij de demontage meende ik ook te zien dat het anker geraakt was door ja deze slijtage aan de balans, op de een of andere manier liep dat ding dus nog toen ik hem kocht. De pijltjes wijzen naar de fout, de ankervork staat krom.



Dat zullen we dan wel zien hoe het afloopt, voor de zekerheid toch al maar een nieuw anker opgescharreld

nieuw anker

Alles in de pot, klaar voor de kuismachine

Opbouw veer en dekplaten


Opbouw raderwerk


opbouw voorkant


Opbouw chrono gedeelte + anker. Ik heb eerst de ankervork terug recht gebogen.




Allez dan nu de balans erin en ja de plateausteen zwiert er door en de balans beweegt vrij, maar …

… ze beweegt maar voor eventjes vrij en dan blokkeert alles omdat het rechtbuigen van de ankervork gevolgen heeft voor de daaropvolgende ingrijping tussen ankerpallet en ankerrad door de gewijzigde maatvoering. De ingaande ankerpallet blokkeert nu het ankerrad, de tandjes van het ankerrad kunnen het anker niet meer passeren, ze gaan er “niet meer in” en dat doet alles blokkeren



Hier zijn 3 oplossingen voor, de ene al wat beter dan de andere:

1 Je vervangt de pallet door een kortere. Goede oplossing maar is nogal veel werk
2 Je verbuigt de begrenzerpin aan de kant van de uitgaande pallet. Geen goede oplossing, dat maakt het enkel maar moeilijker voor een volgende hersteller indien op een dag weer aan het anker en/of de ankerrad-anker-balans-ingrijping gewerkt moet worden. Ook ben ik niet zeker of die pinnen nog exact juist staan gezien de flinke verbuiging aan de ankervork. Afblijven dus
3 Je steekt een nieuw anker , deze optie is het geworden

Tussentijdse timing 1: ai ai ai prellen tot en met. Dat mag niet en moet opgelost worden

Prellen los je op door een iets zwakkere veer te steken. Natuurlijk dan moet alles terug uit mekaar. Na 20 jaar ervaring heb ik gekozen voor de shortcut, maar die pas je enkel maar toe als je weet waar je mee bezig bent, i.e. bewerk de balanstappen. Heb je geen ervaring, noch theoretische kennis, dan doe je dit niet, nooit of toch niet op een uurwerk als dit, eerst oefenen op “prulletjes” is dan de boodschap, want de kans op nog meer brokken dan voorheen vooral bij een NOS balans is een zekerheid in dat geval. Soit dan krijgen we dit:



Klein positioneel verschil, niet de moeite om verder aan te werken. De balans is in evenwicht want NOS én getest op de balanswaag. Dit kleine positionele verschil wordt veroorzaakt door al de aanwezige slijtage in de mechaniek, ja ik ben nog wel wat meer brokken tegen gekomen dan enkel balans en anker :rofl:

Dan gaan we nu afwerken, wijzerplaat en wijzers erop en dat ding de kast in. We doen ook een chrono test want ook al liep het horloge min of meer, de chrono testen was er toch niet meer bij, bij de start :laughing:



Nog even een nieuw glas plaatsen, het oude was nogal bekrast en deze horlogemaker is liever lui dan moe, nieuw glas is sneller dan oude glas bewerken.


En dan is dit het eindresultaat. De kroon is authentiek, dat model zit hier niet in het assortiment en dus ondanks de verdwenen chroomlaag op de voorzijde, toch terug geplaatst





Eindtiming in de 3 basisposities +1 ziet er nu zo uit




Prentjes om de pols van deze mooie Zwitser met top uurwerk






Een weer goedwerkend toppertje uit lang vervlogen tijden klaar. Op naar de volgende brokkenpiloot :rofl:

!Watches we love Watches!

29 likes

Mooi horloge, goed dat deze toch uit de kneuzenladenis geraakt :+1:t2:

Dat prellen bij chrono’s probeer ik altijd te ondervangen door eerst het basisuurwerk te testen op de timegrapher voordat ik het chronospul ga monteren, al doende leert men :joy:

2 likes

Zo als altijd een mooi verslag weer :slightly_smiling_face:

1 like

ben ik vergeten, t was na al het werk dat erin zat een moment van “ik wil dat hier af hebben” en heb verder gebouwd :joy:

Uiteindelijk kan je met beleid de balanstappen bewerken en dan komt het ook goed. Maar je ziet in de 2 horizontale posities dat ik 1 kant van de balansas net iets te veel gegeven heb van bewerking. Omdat het verschil in amplitude en loop vrij beperkt is en binnen de marges van het tolereerbare vallen, heb ik het gelaten, maar zal ik het bij het volgende onderhoud toch een poging geven weer iets bij te werken om het toch nog wat dichter naar elkaar te brengen.

edit: een deel van het verschil in loop is ook te wijten aan de regelsleutelpin van de regelsleutel. Die regelsleutel heb ik ook flink moeten bewerken en staat dus niet meer af-fabriek recht. Dat heeft onmiddellijk gevolgen op de loop van het gangwerk naargelang de up of down positie omdat de spiraal iets van plaats verandert in de regelsleutel in beide posities.

edit 2: de amplitude in de beide horizontale posities scheelde geen 22° maar slechts 10°. Ik heb in de beginpositie slechts 2 cijfertjes laten lopen ipv 3, na 3 cijfertjes gaf ie in de dial up 282° tegenover 272° dial down

Dus de loop dichter naar mekaar brengen kan nog door terug een iets van opronding te doen aan de “achterlopende zijde” van de balansas, maar een verschil zal er altijd blijven omdat de regelsleutel niet meer in 100% af-fabriek conditie is

3 likes

Wat gaaf dit zeg

1 like

Los van het technische gedeelte (waarvoor kudo’s) vind ik het ook nog een erg mooi horloge, gaaf zeg! En zelfde geld voor het uurwerk :ok_hand:

1 like

Topper :ok_hand:t2: gaaf horloge

1 like

Kun je vertellen hoe je de balans tappen bewerkt heb, met de jacot-tool?

1 like

Lekker verhaal weer om te lezen ,met een mooi resultaat, en veeeeeel foto’s :ok_hand:

1 like

Er zijn 3 opties:

optie 1: met de jacot tool wordt het aangeleerd in de horlogemakersschool in combinatie met een tappenpolijstvijl voor klein werk.

Als je een jacot tool aanschaft, schaf ineens de Bergeon-steiner aan. Die oude die je vaak voor een habbekratsje tegenkomt op internet zijn ofwel niet van de juiste maat ofwel helemaal vereneweerd. De sleufjes waar de tap in komt te liggen moeten spiegelglad zijn en in geen geval mag er ingevreten vuil / roest op zitten (sleufjes zijn om tappen te polijsten) De gaatjes waar de tap doorheen komt is voor de gevallen van opronden / afvlakken. Opronden doe je met een stuk oud verenstaal, afvlakken met de tappenpolijstvijl of een degussit steentje.

ik heb net nog een nieuwe steiner gekocht omdat ik ook nog een paar klokken te doen heb en mijn eerdere versie is enkel geschikt voor klein werk en kleine wekkertjes maar niet voor tappen van klokken




Als je een steiner aankoopt, let er dan op dat het eentje is met “trekmechanisme” zodat je al niet met de boog moet werken om de tap liggend in de sleuf in beweging te brengen


optie 2: daar adviseer ik sterk tegen in geval van opronden / afvlakken, is de draaibank

optie 3: met de nodige ervaring doe je het uit de hand met een van samenstelling heel fijn degussit steentje, een echte arkansas steen kan ook nog, maar niet met een india steen of eendert welke alie-express steen

Van rechts naar links:
de uit den boze zijnde alie-express india steen. je ziet op de foto al dat ie veel te grof is
een hele fijne echte arkansas steen
degussit steentjes maar nog redelijk grof
de fijnste degussitsteentjes van samenstelling

Ik doe het met de fijnste degussit steentjes uit de hand. dan hoef ik de spiraal niet te demonteren wat wel moet als je de jacot tool gebruikt



Maar zonder ervaring raad ik niet aan om het uit de hand te doen bij bv zo een R77 mechaniek. te hard duwen = tappen om zeep of zoveel afgevlakt dat de lengte er bij inschiet en je ze niet meer terug kan opronden zonder nog eens lengte te verliezen

Wat ik nu nog zou moeten doen is in de dial down positie een ietsiepietsie terug opronden om de loop iets dichter naar de dial up te brengen. Maar 30 seconden verschil in de dial down positie die het minst vaak voorkomt is acceptabel tot bij het volgende onderhoud. ik ga de loop in beide posities niet ongeveer gelijk krijgen omdat 1 er nog meer brokken in de mechaniek zaten en vooral omdat 2 de regelsleutel bewerkt is uit noodzaak en die beinvloedt de loop onmiddellijk

Opronden doe je ofwel op de jacot tool of op de draaibank of uit de hand.

doe ik ook standaard uit de hand met deze tool die een taps toelopend gaatje heeft, met een superharde materie in waardoor je afrondt. Altijd te gebruiken in combinatie met olie!


20260724_125323

7 likes

Wat een werk, veel respect, en wat een juweel van een klok is dat geworden. Vintage blijft toch klasse.

1 like

Complimenten. Hiervoor zit ik op het HF.
:ok_hand: :ok_hand:

1 like

Weer een prachtig resultaat en wat al eerder gezegd is…het is ook een heel mooi horloge.

1 like

Hartelijk dank voor de gedetailleerde uitleg,daar hebben we wat aan. Ik ga het nog een paar keer lezen om het goed binnen te laten komen :grin:
Maar ga er zeker wat mee doen :+1::ok_hand:

1 like

Moo verhaal, maar Ik heb toch grote vraagtekens bij het aanpassen van een nieuwe balans aan de tappen. Je gaat nu een optimale balans eigenlijk van slijtage voorzien door de tappen wat af te platten. Buiten dat het een risico is dat je de tap breekt wordt de punt nooit zo glad met een degusit slijpsteentje als van fabriekswege dus je gaat op termijn de deksteen van je chatons van de balans ook beschadigen.

Evident is dat hier de veer te sterk is. Dus de juiste weg is een maat dunnere veer.
Ja, is extra werk, maar de normale procedure is het uurwerk op proef laten lopen met zo min mogelijk verder opbouw zoals de chronograaf delen etc. Een lagere veerspanning heeft ook een positief effect op de toekomstige slijtage van de raderen, er staat minder kracht op dus minder slijtage.

ik weet niet, het is niet omdat balansen uit een blister komen dat ze optimaal zijn. Net nog een 1940s triple date gedaan met zgn NOS balans uit de blister waarvan de spiraal niet goed lag. Maar ja ik zal er misschien wel met mijn pincet in uitgeschoten zijn bij het uitpakken zeker …

Hoeveel denk je dat ik weg gehaald heb?

nog nooit meegemaakt in de + 20 jaar ervaring op de teller. Tenzij je natuurlijk laten we zeggen pas een jaar of 5 van de schoolbanken af bent, denkt een top horloger te zijn en er eens eventjes aan gaat beginnen, dan zal je dat misschien wel breken …

steentjes goed bekijken, op de draaibank met de tappenpolijstvijl krijg ik ze niet gladder dan met de fijnste rode steen of de saffiervijl. En een punt, als je pivot puntig is dan pas is er iets grondigs mis

de deksteen van de chatons van de balans. Ik had niet beter kunnen verwoorden. Het is een dekplaat en chatons zitten er niet in. Goed fotootjes kijken voor je, je kennis gaat etaleren

goed kijken naar de maten op het zakje van de veer die ter vervanging genomen is en dat is niet de foutieve nivaflex veer die op de werkbank ligt en eruit kwam. De vervangende veer was niet alleen van de exacte maatvoering, maar ook nog eens exact in legering naar het origineel dat er ooit af fabriek in gegaan is. De veer is correct, het prellen was dusdanig hoog in ALLE posities, ook de verticale, dat de veer wel heel wat zwakker had moeten zijn, met ook alle gevolgen vandien. Een idee wat de gevolgen van een veel zwakkere veer zijn? denk het niet want nadien komt er dit

en de gevolgen op amplitude en gangloop? Gevolgen voor de veerloop in de ton? Al eens ooit een veel zwakkere veer pogen af te regelen?

Trouwens waar denk je dat het prellen een gevolg van was als de vervangende veer correct is qua maatvoering en legering? Een te sterke veer is geenszins de enige reden waarom een uurwerk kan gaan prellen. Is dat licht prellen in slechts 1 of beide horizontale posities, ok vervang dan door een veer van 0.005 en ten hoogste 0.01mm minder dikte. Als het prellen ook in de verticale posities plaats vindt en dusdanig hard is zoals op de timegrapher te zien is dan had ik geen zin om alles terug af te breken omdat ik weet op basis van ervaring dat ik er niet zou komen met een 0.005 - 0.01mm dunnere veer. Een nog dunnere veer nemen is not done.

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, niet 1 daarvan is “dé juiste”

1 like