ik zou nooit aan dit horloge begonnen zijn ware het niet dat er nog 1 Yema echt moet komen en dan moet er nog wat buiten. Dit horloge staat hier al een jaar of 14 en het stond hier ook daadwerkelijk gewoon maar te staan want lopen deed ie niet geweldig en 14 jaar geleden achtte ik mezelf niet in staat dit horloge te herstellen.
De beginsituatie: enkel in de verticale stand kan ik iets oppikken op het regelmachientje en dat is ook niet bepaald om over naar huis te schrijven. Beat error te groot, schokkerige lijnen met happen en een onregelmatige loop
Uiteen dat ding
Hoewel er meer issues waren zullen we een keer van naderbij de balans bekijken. De tappen zijn niet meer gelijk aan mekaar. Eentje is flink afgevlakt
de nog goed zijnde tap mat een lichte bolling op het uiteinde zoals het hoort, dit is voor alles de kuismachine in ging
de afgevlakte tap, je ziet geen lichte opbolling op het uiteinde zoals bij de andere tap, dus dit moet opgelost worden. Afgevlakte tappen zijn een rechtstreeks gevolg van een horloge dat droog heeft gelopen en dus periodiek onderhoud onthouden is
de spiraal, die is een beetje in de war
Lijkt heel erg, maar viel uiteindelijk mee, laatste winding met pitonblok was door een andere heen gekropen en ja dan loopt het geheel niet of amper. Dit is een gevolg van ja ik weet het niet hoe je dit klaarspeelt. Dat is dan dit geworden
Er zit nog een lichte schuinte op de spiraal in de hoogte, ik ga er vanaf blijven, beter dan dit gaat eht niet worden en dan zien we wel op het einde hoe het allemaal ontplooit. Op deze foto zie je ook het volgende probleem: de timingschroeven op de balansband, die staan niet gelijkmatig uitgedraaid, wat echt een conditione sine qua non is. de pijltjes op de volgende foto wijzen naar de niet gelijkmatig uitgedraaide timing schroeven
Dit is een gevolg van een revisie gedaan door iemand die niet weet hoe deze schroeven werken. Dit zijn geen gewone balansband schroeven zoals alle andere, je ziet het oa aan de materie waaruit ze opgetrokken zijn: in staal ipv in brons zoals de andere schroeven die dienen voor het gewicht van de band. Deze schroeven dien om in/uitgedraaid te worden om een echappement sneller/trager te doen lopen zonder aan de regelsleutel te komen. Ze moeten daarom gelijkmatig uitgedraaid zijn. Dat is dan dit geworden
Toen ging alles de kuismachine in en kon de opbouw beginnen
tussentijdse timing: verschil horizontaal is het gevolg van het verschil in tappen, de beat error was een gevolg van een niet juiste relatieve positie spiraal tov plateausteen maar is hier al gecorrigeerd, het verschil in de positie horizontaal - verticaal: de timingschroeven stonden nog net niet voldoende gelijk.
we corrigeren en dan krijgen we dit en dat is ineens de eindtiming
de verschillen in de onderlinge posities zijn dichter naar mekaar gebracht en de beat error is gecorrigeerd. En dit krijg je echt niet meer nog beter tenzij je alles in zijn geheel vervangt. In de praktijk zal dit leiden naar een horloge waarvoor je een afwijking van ca 15-35sec moet toestaan. Nu ja in vintage horlogeland lees ik nogal eens dat zelfs 5 minuten afwijking normaal is, hier is het dat in elk geval niet.
om de pols ziet het er zo uit:
Dus periodiek onderhoud is nodig om te voorkomen dat je olie uitdroogt en je afgevlakte tappen krijgt. Is nodig om te voorkomen dat veerhaakjes afbreken tengevolge drooglopen. Dat gaan we in het volgende voorbeeld zien. Drooglopende horloges leiden enkel tot brokken en flinke kosten.
De zenith stellina waarvan het laatste onderhoud 8 jaar geleden is en dat geeft dit op het timing machientje:
lage amplitude maar ok het laatste onderhoud is 8 jaar geleden. Als je dit horloge nu dagelijks zou gaan dragen in deze toestand dan zou je na een halfjaar net zo’n afgevlakte tappen krijgen zoals bij de Longines hierboven en vind dan maar iemand die weet hoe je dat herstelt zonder extra brokken te maken.
alles in de pot
Je ziet in de pot de veerhaak liggen: die brak gewoon af. Het hele movement stond kurk maar dan ook kurkdroog en die afgebroken veerhaak is het gevolg daarvan. zat exact juist in de veerton en deed zijn werk nog wel omdat ie opgesloten zat, maar was dus toch wel afgebroken, dus nieuwe veer voorzien. ook een nieuwe veertonas schroef te voorzien, die is afgebroken. eerst pielen om die schroef uit de veertonas te krijgen en dan een correcte nieuwe uitzoeken
Opbouw
tussentijdse timing
Dus dit horloge liep droog, dat zie je aan de amplitude. Het is hier evenwel nooit gedragen en stond gewoon mooi te wezen in de verzameling. Moest je het gaan dragen in deze kurkdroge toestand, dan zou er heel wat meer dan enkel een afgebroken veertonhaak zich gaan manifesteren in de mechaniek: beschadigde tappen, afgevlakte tappen en in het slechtste geval ga je dan naar een horlogemaker die er van ver wat olie op spuit en dan zijn de rampen niet meer te overzien 
Allez wijzerplaat en wijzers erop en kast in
eindtiming en klaar om gedragen te worden
Periodiek onderhoud - waarom?
Om beschadigde / afgebroken / vervuilde parts te voorkomen en zo een horloge vele levens laten meegaan
Periodiek onderhoud - wanneer?
Voor een vintage geldt voor mij niet de 8 tot 10 jaar die door horlogefabrikanten voor hedendaagse horloges gesteld wordt. Een vintage is hier: elke 4-5 jaar periodiek onderhoud voorzien / laten plegen.
De olie in vintage horloges is dezelfde als die gebruikt wordt in hedendaagse horloges, echter vintage horloges zijn veel minder water- en stofdicht, meer temperatuurgevoelig, meer schokgevoelig en vereisen een sneller periodiek onderhoud dan een hedendaagse.
Als je dan ook nog even uitkijkt dat je een goede horlogemaker uitkiest, dan kan een zelfs een horror horloge zoals de Longines hierboven hersteld worden naar een degelijk niveau rekening houdende met de beginsituatie. Verwachten dat zo eentje zoals de zenith tot in de perfectie zal gaan lopen is onrealistisch gezien alle brokken die erin zaten. En die brokken zijn een gevolg van geen tijdig periodiek onderhoud en onvakkundig periodiek onderhoud.
Aan de Longines had ik echt niet begonnen als de Yema roep niet zo luid en sterk zou klinken als dat ie in onze hoofden (lees: in mijn hoofd) klinkt
Dus vanaf nu: elke 4-5 jaar op onderhoud met je vintage horloge, dan hebben al die vintage uurwerken het potentieel om op een dag ook ooit antiek en mega antiek te worden 
!Yema we love Yema!
: