Erg cool die rode LEDs. Ik ben ook wel eens op die website terecht gekomen, maar deze pagina en dit horloge had ik nog nooit gezien.
Los van dat veel analoge horloges dus onderhuids digitaal zijn, is ook de bediening digitaal, in de zin dat er niet eens meer een directe verbinding is tussen de kroon en het draaiende deel van het uurwerk. De kroon heeft bijvoorbeeld bij Citizen dan drie standen, in / uit 1 / uit 2, en welke drukknoppen je bedient geeft per stand een andere uitwerking, en het draaien aan de kroon zelf geeft per stand een andere uitwerking. Een bekend voorbeeld is wat dat betreft ook de Breitling Aerospace, die in veel versies niet eens aparte knoppen heeft, de kroon is dan eigenlijk een soort smart crown, bijna als een BMW iDrive knop. Veel mensen weigeren de handleiding te lezen en vinden dat de bediening intuïtief moet zijn, maar er zijn zoveel functies dat dat geen realistische verwachting is, dus gewoon een gevalletje RTFM (read the f… manual).
Nadeel van de complexe techniek is vaak dat onderhoud niet mogelijk of niet rendabel is, en dat er bij defecten dus meteen een nieuw uurwerk in moet. Daar weten Breitling eigenaren alles van! Maar ook bij Citizen is dat de standaardoplossing, als de onderdelen er nog zijn. Veel van de horloges die ik heb zijn inmiddels twintig jaar oud, en de meer basic uurwerken gaan vaak al kapot, met name door harde olie of kapotte (plastic) tandwieltjes heb ik het idee. De elektronica zelf is in ieder geval niet per se de zwakste schakel.
En nog maar een plaatje dan, van mijn inmiddels verkochte Aerospace EVO, samen met een ana-digi Citizen met het veel gebruikte U680 uurwerk. Als je de kroon draait voel je een soort klikjes, en die klikjes zijn als een soort muisklik, waarbij de tijd tussen twee klikjes er ook toe doet. Bijvoorbeeld als je de tijd instelt, geeft langzaam draaien (relatief veel tijd tussen klikjes) een minutenwijzer die steeds 1 stapje opschuift, als je dan snel draait (twee klikjes snel achter elkaar), dan blijft de minutenwijzer doordraaien totdat je opnieuw een draaiklikje geeft. Toch heel slim allemaal. Bij de U680 kun je bovendien instellen of je wil dat het horloge de DST (zomertijd) automatisch wisselt als het radiosignaal dat aangeeft, of dat hij het moet negeren. En je kan ook instellen of hij überhaupt het radiosignaal gaat ontvangen, en behalve automatische tijdstippen 's nachts kun je ook een eigen tijdstip instellen voor de ontvangst.
Vandaar dus dat ik steeds zeg: dit soort horloges zijn computers met analoge weergave, en in het geval van de twee hieronder deels ook digitale weergave.
En bij Citizen waren het voor een deel dezelfde ingenieurs die in de jaren 80 en 90 aan HAQ werkten, die later eind jaren 90 en begin jaren 2000 de RC uurwerken hebben ontwikkeld. Echt ontzettend slimme en kundige mensen. Een van hen heeft in een Japans vakblad een geschiedenis geschreven over HAQ horloges, zo is door mij ontdekt begin 2025. Iemand anders op WUS heeft de moeite genomen om het document te vertalen van Japans naar Engels, ik heb de pdf bijgevoegd. Zeer interessant artikel, die veel openstaande vragen heeft beantwoord. Het was echt een gamechanger voor de HAQ community op WUS.
Higuchi (Citizen) - Improving the Accuracy of Quartz Watches.pdf (1,5 MB)
In het document zit dit overzicht van HAQ mijlpalen:
En hier een overzicht van HAQ mijlpalen zoals samengesteld door een andere Citizen ingenieur.
Over Seiko Twin Quartz heb ik het nog niet gehad, maar in die horloges zitten twee kwartskristallen, daar valt meer over te lezen in de pdf en elders op internet. Waar het op neer komt: beide kristallen hebben een voorspelbare afwijking met temperatuur, waardoor je een correctie kunt berekenen en toepassen. Een van de twee kristallen werkt dus min of meer als temperatuursensor. Er is ook een simpelere Twin Quartz versie zonder interne berekeningen, waarbij de twee kristallen parallel zijn geschakeld, waardoor ze gezamenlijk vlakker reageren op temperatuur.
…
